Het pompoenseizoen zit er weer op

De populariteit van pompoenen groeit. Dat merk ik vooral sinds ik zelf grootschalig pompoenen kweek. Het eerste verkoopjaar op de markt, nu al weer vijf jaar geleden, ging wat weifelend van start. Wat de boer niet kent eet hij niet. Zeker niet hier op het platteland. Dus zorgde ik voor een recept van pompoensoep, gratis bij iedere aankoop. En zo nu en dan nam ik een grote pan met soep mee om te laten proeven.

wp_005191

Als ik op de markt sta spreek ik mensen aan. “Eet u wel eens pompoen?” vraag ik dan. Negen van de tien keer zeiden mensen “Nee, hoor, dat lust ik niet.” Als ik dan weer eens mijn eigen soep mee had genomen kon ik ongegeneerd zeggen: “Dan heeft u nog nooit mijn pompoensoep geproefd?” Als ik ze dan wat aanbied om te proeven is het altijd hilarisch om te zien hoe snel mensen zich uit de voeten maken. Slechts een enkeling laat zich verleiden en proeft wat van mijn soep. Nu is het altijd heerlijk als het een beetje koud en miezerig weer is om wat warms naar binnen te werken. De mensen die ik heb overgehaald te proeven waren ook meestal bereid het eens zelf uit te proberen.

Inmiddels heb ik een grote schare trouwe klanten. Zij weten dat ik in het najaar op de markt sta en komen een aantal weken geregeld een pompoen kopen. Ook de mensen van het eerste uur die het aandurfden mijn soep te proeven komen ieder jaar terug. Ook de Halloween pompoenen zijn gewild. Onderstaande foto kreeg ik van een van mijn klanten toegestuurd die creatief bezig was geweest.

Dit jaar was het pech voor mij maar ook voor mijn klanten. Normaal sta ik zo’n 3,5 maand op de markt, dit jaar slechts 5 weken. De pompoenoogst was dramatisch slecht ten opzichte van andere jaren. Door het natte voorjaar waren er extreem veel slakken die niet alleen de moestuin hebben geplunderd maar ook de pompoenoogst voor 80% hebben opgegeten. Er was geen houden aan. We hebben de oogst geprobeerd te redden door iedere ochtend en iedere avond met de hand slakken te rapen, emmers vol. Maar helaas gaan de slakken vrolijk de hele nacht door met eten.

Vooral de goed verkoopbare Uchiki Kuri pompoen, de kleine oranje van ca. 1,5 kg, moest het ontgelden. Na twee weken was ik de kleine hoeveelheid al kwijt. De wat grotere pompoenen van ca. 10 kg hebben de slakken weten te weerstaan. Maar ja, wie koopt er een pompoen van 10 kg om te consumeren? Daarom heb ik de laatste twee weken de grote pompoenen in stukken verkocht. Ik mag wel zeggen met succes, want het snijden, wat altijd een lastig karwei is, hadden wij al gedaan. Misschien volgend jaar weer.

Vanmorgen bij het wakker worden was alles wit van de vorst. Gelukkig hoefde ik op deze koude ochtend niet vroeg mijn bed uit om naar de markt te gaan. “Elk nadeel heeft zijn voordeel”, zoals de uitspraak van een bekende Nederlander luidt.

 

 

 

De nieuwe Schijf van Vijf

Op de markt was het ’t gesprek van de dag: de nieuwe Schijf van Vijf die door de Gezondheidsraad op 4 november 2015 is uitgebracht. De notenman wist niet wat hem overkwam, zijn omzet steeg al de dag na de bekendmaking dat we wat meer noten aan ons voedingspatroon zouden moeten toevoegen. Ik heb mij nooit gerealiseerd dat wij Nederlanders toch wel een heel volgzaam landje zijn. De notenman nam het relativerend op: “Ach nu is het even een hype, maar dat stabiliseert zich vanzelf. En dan blijven mijn vaste klanten gewoon over.”

Schijf van Vijf Veganistisch

Schijf van Vijf Veganistisch

Nadat in oktober bekend gemaakt werd door de Wereldhandelsorganisatie (WHO) dat worst en vooral rood vlees kankerverwekkend zijn stond vleeslobby en de agrarische sector op hun achterste benen. Daar ging de handel. Zij verdedigden zich door te melden dat je dagelijks wel heel veel vlees moet eten om dezelfde risicofactor op kanker te hebben als rokers.

Nu weten wij al jaren dat minder vlees eten niet alleen goed is voor het milieu maar ook de gezondheid ten goede komt. Nooit meer last van verstopte darmen of buikloop in ons gezin. Als ik nu wel eens vlees eet (niet iedereen houdt rekening met mijn eetpatroon dus komt het wel eens voor) dan moet ik zeker niet teveel eten, want dan heb ik er dagen last van. Vlees verteert veel langzamer en blijft veel langer in de darmen, vandaar dat vooral darmkanker bij vleeseters voorkomt.

Vorig jaar heb ik eens uitgerekend hoeveel vlees wij eten. Wij kwamen met ons complete gezin van 4 personen uit op 350 gram per maand! Ik denk dat het nieuws over vlees minder snel gevolgen heeft voor ons eetpatroon en daardoor voor de vleessector. Het betekent namelijk een behoorlijke omschakeling. Vlees vervangen is iets waar je toch even aan moet wennen en mee om moet leren gaan. Een extra zakje noten inslaan is wat dat betreft minder heftig.

Tip: Vervang vlees door het eten van pompoen, daarin zitten alle benodigde vervangende mineralen en vitaminen.

Alle soorten en maten

Pompoenen

Natuurlijk hebben de voedingsmiddelen groente en fruit nog altijd een belangrijke plaats in ons voedingspatroon. Maar ook volkorenproducten, gebruik van weinig zout en suiker en liever geen alcohol. Maar de algehele boodschap is dat we meer de Mediterrane keuken zouden moeten gaan volgen omdat dat beter is voor onze gezondheid, vooral op de langere termijn. De Mediterrane keuken kenmerkt zich door soberheid en eenvoud, maar is wel zeer divers. Dit betekent vooral weinig bewerkt voedsel en meer gebruik van (olijf)olie en onverzadigde in plaats van verzadigde vetten.

Meer weten over de inhoud van de Schijf van Vijf kan je lezen op de site van het Voedingscentrum. Kijk voor de aardigheid eens op de veganistische Schijf van Vijf (zie plaatje).

 

Kippen en pompoenen

Kippen zijn alleseters. Daar heb ik nog weinig ervaring mee maar ik begin in te zien wat er mee bedoeld wordt. Kippen en pompoenen gaat niet echt samen, althans in mijn optiek. In deze tijd van het jaar wanneer de pompoenen rijp zijn stal ik ze gezellig uit naast het huis. Ik moet toch laten zien wat ik te koop heb. Maar na een paar dagen blijkt dat de kippen de pompoenen ook wel erg leuk vinden, of liever gezegd ‘lekker’.

WP_003483Mijn zoon kwam mij waarschuwen: “Mam, weet je dat de kippen aan je pompoenen eten?” “Nee, toch?” bracht ik uit, “Heb je dat wel goed gezien dan?” “Ja, echt waar, ga zelf maar kijken er zitten gaten in!” benadrukte hij. Potjandorie, het zal toch niet. Dus ging ik op onderzoek uit om met eigen ogen te constateren dat hij gelijk had. Daar gaat mijn handel. Een hele serie pompoenen onverkoopbaar!

Om de schade te beperken hebben wij de overige pompoenen voor de veiligheid maar wat hoger gelegd. Een oud kastje uit de schuur doet nu dienst als uitstalling voor de pompoenen. Een pompoen had al zo’n groot gat, geen redden meer aan, dus die heb ik maar naast het kippenhok gelegd. Binnen een uur was het gat dubbel zo groot en konden ze bij de pompoenpitten.

Bij ons aan de overkant staat maïs en zo nu en dan vind ik een half aangevreten maïskolf in de berm. Waarschijnlijk door de vogels meegenomen, een ander dier kan ik niet bedenken. De eerste keer legde ik de kolf in de kippenren waarop mijn man zei: “Dat is toch veel te hard voor de kippen.” Tja wellicht, maar het is het proberen waard, tenslotte zitten er ook stukjes maïs in het voer. Nou binnen een mum van tijd hadden ze de maïskolf soldaat gemaakt en lag er alleen nog het hart van de kolf.

Ik verheug mij nu al op de eieren die ze gaan leggen. Ik hoop dat ze lekker smaken. Betere kwaliteit eieren zijn er volgens mij niet. Ze scharrelen de hele dag en krijgen daarnaast nog een diversiteit aan voer van topkwaliteit. We gaan het zien. Het is nu wachten op het eerste ei dat al na ca. 4 maanden gelegd kan gaan worden.

 

Het bereiden van spaghettipompoen

Wat een succes deze voor mij nieuwe pompoen!

Ieder jaar probeer ik een nieuw soort pompoen uit. Vorig jaar vroeg iemand naar spaghettipompoen. Ik had er wel eens van gehoord, maar nooit gegeten. Ook mijn leverancier van biologische zaden had er geen in het assortiment, dus had ik er nog niet mee geëxperimenteerd. Maar op de ruilbeurs in februari op landgoed Kraaybeekerhof kwam ik de zaden tegen. De spaghettipompoen heeft wat weg van de Butternut, of flespompoen, maar zijn meer ovaal van vorm.

WP_003394

Spaghettipompoen met Uchiki Kuri

Het grote voordeel van de spaghettipompoen is dat het vruchtvlees uit slierten bestaat waardoor je gerechten kunt maken die vergelijkbaar zijn met de gewone spaghetti. Dat scheelt als je geen deegwaren wilt eten en het past daarmee in een koolhydraatarm dieet (brood, pasta, aardappelen, rijst). Deze pompoen voegt hierin echt iets toe want het bevat veel mineralen en vitaminen. De spaghetti van de pompoen is heel neutraal van smaak en daardoor een gezond en mooi alternatief voor de gewone spaghetti.

Zoals alle pompoenen waren ook deze spaghettipompoenen vrij laat rijp dit jaar. Ze moeten echt mooi crèmekleurig zijn net als de Butternut. Gisteren was het zover en ging ik er mee aan de slag. Op internet is voldoende te vinden over het bereiden van pompoenen dus daar doe ik altijd mijn inspiratie op. Ook voor de spaghettipompoen kwam ik diverse recepten tegen. Ik heb de pompoen in de oven bereid volgens onderstaande wijze en gecombineerd met gekookte rode biet en een roerbakgerecht met ingrediënten uit eigen tuin.

Spaghettipompoen bereiden:
Verwarm de oven voor op 190°C. Snij van de boven- en de onderkant van de pompoen een klein stukje af. Snij de pompoen daarna een keer in de lengte door, dit is het lastigste werk. Verwijder de pitten. Leg de beide helften met de binnenkant naar beneden in een ovenschaal. Voeg een cm water toe en zet ze 20 min in de oven.
Haal vervolgens de schaal uit de oven en schraap de binnenkant van de pompoen voorzichtig met een vork los waardoor de draden loskomen. Serveer met crème fraîche en voeg zout en peper toe naar smaak. Proef vooral zo neutraal mogelijk zodat je weet wat voor smaak de spaghettipompoen heeft.

Overige ingrediënten:
Bak in de olijfolie een grote ui glazig, voeg daarbij in blokken gesneden courgette, een aubergine in stukken gesneden, een gele puntpaprika, wat verse tijm en wat peper en zout naar smaak. Roerbak dit tot het gaar is en serveer erbij. De rode biet had ik al eerder gekookt en hoefde alleen te worden verwarmd. Dit is maar een voorbeeld van een gerecht, ik wilde het zo neutraal mogelijk houden om te ervaren wat de spaghettipompoen doet.

Wij zijn razend enthousiast, de hit van het jaar. Deze pompoen houden we er zeker in. Dus vanaf nu wordt het flink experimenteren. Eet smakelijk.

Op de volgende site kwam ik nog een filmpje tegen over de bereiding van spaghettipompoen.

Risotto met pompoen

Hoewel de oogst wat later was dan de afgelopen jaren komen de pompoenen nu volop van het land. Omdat we niet iedere keer alleen maar pompoensoep willen eten experimenteer ik regelmatig met pompoen voor de broodnodige variatie. Dus is het weer tijd voor diverse recepten. Het afgelopen jaar maakte ik van overgebleven pompoensoep een heerlijke risotto. Lekker makkelijk ook. Nu heb ik het omgedraaid en risotto met pompoen gemaakt. Ook dat was prima te doen en ook redelijk snel klaar.

WP_000282Ingrediënten:
500 gr pompoen (Oranje Uchiki Kuri)
150 gr risotto
1 prei
1 ui
Verse koriander
Olie (of boter)
500ml water
1 (vegetarische) groenten bouillonblok
Peper en zout naar smaak
Parmezaanse kaas
Een kleine kookpan en een grote koekenpan of hapjespan

Bereiden:
Snij de pompoen in stukken en verwijder de zaden. Schillen hoeft niet.
Snipper de ui en snij de prei fijn in ringetjes. Ik gebruik prei uit eigen tuin en snij flink wat groen mee. Knip de verse koriander fijn.

Zet de pompoen op met 500ml water (of volg de hoeveelheid op het pak), voeg daarbij de helft van de ui, prei en koriander, gevolgd door het bouillonblok plus wat peper. Breng aan de kook, temper daarna de warmtebron en laat pruttelen tot de pompoen zacht begint te worden (na ca. 10 minuten).

Verhit wat olie in de koekenpan of hapjespan en fruit de ui en de prei aan. Bak de risotto tot een glazige massa. Schep nu een scheutje bouillon van de pompoen bij de risotto tot het vocht door de rijst is opgenomen. Herhaal dit. De pompoen met bouillon pruttelt gewoon door tot hij helemaal zacht is. Druk de pompoen een beetje fijn in de pan en schep de pompoenmassa mee met de bouillon bij de risotto. Blijf dit herhalen tot de risotto gaar is (in ca. 20 min.) en een mooie massa is ontstaan. Voeg de rest van de koriander toe. Breng indien nodig verder op smaak met peper en zout.

Serveer met geraspte Parmezaanse kaas.

Eet smakelijk.

 

Eten uit de moestuin kan dodelijk zijn

Dat het eten uit eigen tuin ook gevaren met zich mee kan brengen las ik in de krant. Een Duitse man van 79 jaar is overleden na het eten van een zelfgekweekte courgette. De courgette maakt onderdeel uit van de komkommerfamilie (Cucurbitaceae). Van nature maken planten uit deze familie de giftige stof cucurbitacine aan om te voorkomen dat ze door dieren worden gegeten. In de loop der tijd hebben kwekers deze giftige stof eruit gekweekt. Maar dat gif, zo lees ik in de berichtgeving in de krant, kan zo nu en dan toch de kop op steken.

Courgettes WP_000111

Courgettes uit eigen tuin

Ik wist hier niets van dus ben lichtelijk geschokt door dit bericht omdat ik zelf ook courgettes kweek. Maar naast de courgettes kweek ik ook komkommers en pompoenen, die zijn van dezelfde familie. Nu moet ik wel zeggen dat ik over het algemeen ieder jaar nieuwe zaden koop. De gewassen van de komkommerfamilie laten zich namelijk makkelijk onderling kruisen waardoor ik niet altijd de gewenste soort krijg.

De enige manier om ongewenste kruising te voorkomen is om de bloemen zelf te bestuiven. De insecten kijken namelijk niet zo nauw naar welke plant ze vliegen en maken ongewenste bestuiving mogelijk. Om dat te voorkomen zou ik iedere bloem dicht moeten binden en ze allemaal onderling moeten handmatig moeten bestuiven. Ik zie mij dat nog niet doen, dan kom ik nergens anders meer aan toe. Dit is ook precies de manier waarop de kwekers dat doen. Erg arbeidsintensief. Vandaar dat de zaden niet goedkoop zijn.

In het nieuwsbericht wordt melding gemaakt dat de vrouw van de overleden man ook ziek geworden is na het eten van de courgette, maar zij is toch weer hersteld, dus het gif is niet per definitie altijd dodelijk. En hoe de algehele gezondheid van de man was vertelt het nieuwsbericht niet. Voor (jongere) gezonde mensen zal het hooguit braken en buikloop tot gevolg hebben, dus zo ontzettend bang hoeven we daar ook weer niet voor te zijn.

Naast ongewenste kruisingen is ook de aanmaak van ongewenste gifstoffen niet wenselijk dus een extra reden om volgend jaar gewoon weer zaden bij de biologische kweker te bestellen.

 

Pompoenbier – Dag 333

Met de komst van onze nieuwe koelkast moesten wij onze oude koelkast, die na 25 jaar trouwe dienst de geest had gegeven, leeghalen. Bij het uitruimen kwam ik van alles tegen. Zo vond ik nog een flesje heel speciaal bier dat mijn man een paar weken geleden kreeg van een collega. Omdat ik altijd bezig ben met pompoenen denken mensen direct aan mij of aan mijn man als ze iets tegenkomen wat met pompoen te maken heeft. We krijgen geregeld chutneys, recepten of leuke foto’s toegestuurd.

De collega van mijn man, een echte bierfanaat, was op snuffeltocht naar nieuwe bieren en kwam een flesje pompoenbier tegen en dacht natuurlijk gelijk aan ons. De collega had er nog nooit van gehoord. Wij ook niet, laat staan geproefd. Hij kon het niet laten en bracht een flesje voor ons mee. Leuk hoor dat mensen op deze manier aan ons denken.

Nu was het tijd om te gaan proeven. We zijn er eens heerlijk voor gaan zitten. Na gedane arbeid is het goed toeven bij de kachel met een speciaal drankje. Maar natuurlijk wil je ook wel weten waar pompoenbier naar smaakt. Hij is mooi goudbruin van kleur, neigt misschien een tikkeltje naar oranje, of is het de verbeelding door het kunstlicht en de vlammen van de kachel? De mooie witte schuimkraag oogt normaal. Met 6% alcohol is het een stevig biertje, maar toch fris en lichtbitter. Niets doet vermoeden dat het om pompoenbier gaat, een echte pompoensmaak hebben wij als echte pompoenkenners niet kunnen ontdekken.

Wat zit er nu eigenlijk in dat het pompoenbier wordt?
Mout: pils- en palemout
Hop: Amarillo, Cascade, Centennial en Saphir
Verder aangevuld met pompoen en pompoenkruiden en natuurlijk gist.

Conclusie: een lekker biertje, voor herhaling vatbaar, alleen weten we niet waar we het kunnen kopen. Het bevestigt tevens de veelzijdigheid van de pompoen. Wat kan je er eigenlijk niet mee maken?