Duurzaam leven kan altijd beter – Dag 343

Zelf probeer ik duurzaam te leven en vind ik dat ik al behoorlijk goed bezig ben, maar soms realiseer ik mij dat het altijd nog beter kan, vooral als ik bij andere mensen zie hoe ze bezig zijn. Dus ben ik geïnteresseerd hoe anderen dat doen om er wat van op te steken. Zo kwam ik een Belgisch gezin tegen die heel ver gaan in duurzaam leven. Toch viel mij gelijk een aantal dingen op die ik beslist niet wil. Het Belgische gezin heeft geen televisie en geen radio, staat de telefoon meestal uit en gebruiken ze nooit de douche. Zo ver wil ik echt niet gaan.

Consuminderen1De levensstijl van het Belgische gezin doet mij erg denken aan de christelijke levensstijl zoals ik dat in mijn familie en uit mijn opvoeding ken. Ik heb mijn christelijke opvoeding altijd als een keurslijf ervaren en daar wil ik beslist niet naar terug. Natuurlijk zijn er eigenschappen uit mijn opvoeding die ik ondersteun en toepas, zoals zuinigheid. Iets wat nog goed is gooi je niet zomaar weg. Of je bewaart het, of verkoopt het of geeft het weg. Vandaar dat het in onze schuur net een uitdragerij lijkt. Maar als ik iets nodig heb voor de tuin of in huis kom ik vaak na even zoeken wel wat bruikbaars tegen.

Toch vind ik een leven zonder televisie en zeker zonder radio niet gewenst. Ik wil toch contact blijven houden met de rest van de wereld en daar deelgenoot van zijn. Ook wil ik bepaalde luxe niet kwijt zoals de douche. Je hoeft helemaal niet iedere dag uitgebreid onder de douche te staan. Maar zo af en toe neem ik daar extra de tijd voor. Vanuit onze badkamer kijk je zo het weiland in. De combinatie van het warme water en de weidse blik leidt altijd tot enorm veel inspiratie en dat wil ik echt niet missen. Dat is niet eens een luxe maar een noodzakelijke behoefte.

Wat mij wel heel erg aansprak bij het Belgische gezin is dat ze nog maar twee dagen hoeven te werken om hun levensstijl te financieren. En daar ligt voor mij ook een enorme uitdaging. Daarom ga ik door met mijn voornemen om zelfvoorzienend te worden. Het doel daarbij is los komen van de verslavende werking van onze consumptiemaatschappij waardoor we zoveel mogelijk in vrijheid kunnen leven. Zoals gezegd het kan altijd beter en dus blijf ik zoeken naar manieren om nog duurzamer te leven.

Bekijk hier hoe het Belgische gezin dat doet:

 

 

Energie hebben we allemaal nodig – Dag 283

Van donderdag tot en met zondag was ik voor een enerverende en boeiende maar ook vermoeiende bijeenkomst van De Europese Groenen in Istanbul. Niet alleen specifiek groene onderwerpen stonden op de agenda. Er was vooral veel aandacht voor de stijgende spanning in de wereld, enerzijds tussen Europa en Rusland vanwege de kwestie Oekraïne en anderzijds vanwege het bloedige optreden van IS in het Midden-Oosten.

BenzinepompEen onderwerp dat hoog op de agenda stond was de geopolitieke situatie van energie. Nu Rusland de laatste weken zijn spierballen laat zien door onaangekondigd met bommenwerpers het Europese luchtruim binnen te vliegen moeten we ons toch wel zorgen maken. De vrees voor een nieuwe Koude Oorlog neemt daardoor toe. Ook Europa is voor een groot gedeelte afhankelijk van Russisch gas doordat het bedrijf Gazprom, dat voor meer dan 50% eigendom is van de Russische Staat, haar posities steeds verder uitbreidt, ook in Nederland. Dat maakt het er niet makkelijker op.

We kunnen wel denken dat Oekraïne en de problemen in Syrië, Irak en de Palestijnse kwestie ver van ons bed is en dat het ons niet zo gauw treft, maar die gedachte is een illusie. Energie (olie en gas) speelt hierbij een belangrijke, voor we het weten kan de vlam in de pan slaan en dan kan je maar beter geïnformeerd dan wel voorbereid zijn. Mede daarom zijn wij met ons permacultuurproject gestart waarmee we ook energieneutraal willen worden.

Als we een prettig bestaan willen (blijven) leiden en niet al teveel afhankelijk zijn van energiebronnen van buiten Europa, dus van geopolitieke conflicten, dan is het belangrijk om alternatieve mogelijkheden van energie te onderzoeken en te benutten. Maar de grootste winst ligt in het efficiënter met energie om te springen. Daarom is investeren in groene energie en nieuwe technologie enorm belangrijk. En dat heeft nog een andere bijkomstigheid, want daarin investeren betekent ook nieuwe banen. Dus waar wachten we nog op?

 

De voordelen van zelfvoorzienend worden – Dag 242

Mijn blog is bedoeld om het in beweging zetten van ons permacultuurproject met als uiteindelijke doel om geheel zelfvoorzienend te worden. Dat betekent enerzijds voorzien in eigen voedselbehoefte en daarnaast het opwekken van energie die nodig is om ons huishouden en project draaiende te houden. Als wij het meeste wat wij nodig hebben om te kunnen leven zelf kunnen produceren of in ieder geval lokaal kunnen betrekken en we dus minder uit de winkel hoeven te halen dan zijn er veel minder vervoersbewegingen nodig, dus is dat beter voor de natuur. Daarmee komen wij ook aan onze ambitie tegemoet om onze voetafdruk zo klein mogelijk te maken.

FTG koffieOf deze manier van voedselproductie goedkoper zal zijn dan alles gewoon in de winkel kopen kan ik niet zo zeggen, dat kunnen wij pas ervaren als we er mee bezig zijn, de landbouw is zo geavanceerd daar kunnen wij niet tegenop. Toch hoop ik dat velen ons voorbeeld gaan volgen en dat er meer lokaal en regionaal geproduceerd gaat worden. Hiermee wordt de voedselketen namelijk verkort. Nu blijft er door de lange keten veel marge in de tussenhandel zitten en krijgen de boeren relatief weinig voor hun producten. Als dat verbetert kunnen boeren aandacht geven aan milieubeheer en dierenwelzijn.

Een van de voorwaarden bij het zelfvoorzienend worden is dat we voor een groot gedeelte moeten eten wat het seizoen biedt. Dat is een hele zoektocht. Ook moeten we ons verdiepen in methoden om voedsel langer te bewaren zodat er in de winter ook nog wat te eten valt. En hoe zit het met producten als rijst, koffie, thee en chocolade om nog maar eens wat te noemen. Ook daarvoor zijn allerlei vervangende producten. En dan heb ik het alleen nog maar over voeding en nog niet over de energie die we gebruiken. Daarvoor komen steeds meer kleinschalige toepassingen op de markt.

FTG chocoladeQuinoa is een vervanger voor rijst, brood en pasta. Normaal gesproken groeit quinoa niet op Nederlandse bodem maar zoals ik al beschreef in een eerdere blog wordt er hard gewerkt om een quinoasoort te ontwikkelen die hier wel goed gedijd. De eerste proeven zijn hoopgevend. Voor chocolade zie ik nog geen goede vervanger. Voor koffie daarentegen zijn surrogaat oplossingen, maar daarvoor moet je wel de smaak van koffie volledig uit je hoofd zetten en vervangen door een heel andere smaaksensatie.

Thee vervangen is geen enkel probleem, ga de natuur in en pluk kruiden die je tegenkomt voor het lekkerste kopje kruidenthee. Zelf kweken kan natuurlijk ook. En wat koffie, chocolade en rijst betreft daarvoor kunnen wij een eerlijke prijs betalen waardoor we boeren in ontwikkelingslanden ook een goed bestaan geven (een beetje reclame maken moet kunnen, toch?).

Kortom er komt nogal wat bij kijken om zelfvoorzienend te worden en vergt nog heel wat studie. Maar voor het veranderen van gewoonten kunnen we vandaag al beginnen.

 

Ecological Debt Day – Dag 200

Vandaag 19 augustus 2014 is een bijzondere dag, niet omdat mijn tante vandaag jarig is en eveneens een vriendin vandaag haar verjaardag viert, en ze ook nog eens op dezelfde dag geboren zijn terwijl ze elkaar niet eens kennen, nee niet om die reden is deze dag bijzonder. Het is bijzonder omdat het vandaag Ecological Debt Day is. En als je denkt dat dat een fijne dag is om te gedenken dan is dat ook niet het geval en zouden wij ons eigenlijk diep moeten schamen. Op deze dag hebben wij aardbewoners dit jaar meer grondstoffen van de aarde verbruikt dan de aarde in een jaar kan produceren.

Ecological Debt Day1Vandaag overschrijden wij de draagkracht van de aarde. Dat wil zeggen dat we vanaf vandaag bij de aarde in het krijt staan en dat de ecologische afbraak van de aarde verder toeneemt. Het betreft hier een berekening die jaarlijks wordt gemaakt en waarbij de dag waarop wij meer van de aarde vragen dan ze kan reproduceren ieder jaar eerder in het jaar valt. Vorig jaar lag de Ecological Debt Day op 20 augustus en in het jaar 2000 lag deze dag nog op 1 november. De berekening wordt als volgt gemaakt:

(Wereldwijde biocapaciteit van de aarde / Wereldwijde ecologische voetafdruk) x 365 dagen = Dag waarop het wereldwijde ecologische tekort ontstaat

Het fenomeen is ontwikkeld door de Engelse non-profit denktank New Economic Foundation (NEF) dat wereldwijd sociale, economische en ecologische rechtvaardigheid bevordert. Om aandacht te vragen en bewustwording te creëren voor het onderwerp van het ongebreidelde verbruik van de aardse middelen is deze jaarlijkse dag uitgeroepen. De term Ecological Debt Day wordt ook wel aangeduid als Earth Overshoot Day.

Wat kun jij doen om je eigen ecologische voetafdruk te beperken:

  • Gebruik zo weinig mogelijk fossiele brandstof;
  • Gebruik zo min mogelijk energie en in ieder geval groene (zonne-, wind-, waterenergie);
  • Consumeer bewust, gebruik zo min mogelijk wegwerpartikelen;
  • Koop ook eens gebruikte artikelen;
  • Laat de auto wat vaker staan;
  • Ga eens wat dichter bij huis op vakantie;
  • Eet wat minder vlees;
  • Eet vooral seizoensgebonden lokale biologische producten;
  • Probeer te leven zonder afval.

En blijf voortdurend denken: “Alle kleine beetjes helpen”.

 

De energierevolutie – Dag 152

Bij zelfvoorzienend worden denken we in eerste instantie aan energie. Onze samenleving is er volledig van afhankelijk. Zonder energie kunnen we tegenwoordig niet eens meer in leven blijven omdat we volledig vervreemd zijn van de natuur. Als ik denk aan de twee jonge Nederlandse vrouwen die onlangs in Panama zijn omgekomen, in de veronderstelling dat ze niet door een misdrijf zijn omgekomen, kan ik mij indenken dat ze zich niet hebben kunnen redden in de natuur nadat ze waren verdwaald. Tragisch. Maar ook een schok want het kan ons allemaal overkomen.

Homo_ErectusHoe anders verging het onze voorouders. Blijkbaar wisten zij wel te overleven onder de vaak barre omstandigheden en grillen van de natuur, anders waren wij er nu niet geweest. Vuur maken om je warm te houden, je voedsel te bereiden en wilde dieren van je lijf te houden is de eerste energiebron waar je aan denkt als het om overleven gaat. In die energiebron ben ik inmiddels voorzien. Mocht de verwarming om welke reden dan ook het niet meer doen dan hebben wij altijd nog de houtkachel en natuurlijk een benodigde hoeveelheid hout om te stoken.

Maar elektriciteit wordt al lastiger, daar heb je ingewikkelder spullen voor nodig. Als dat er niet meer is dan kunnen we niet meer bellen en internetten, inmiddels ook een primaire levensbehoefte. Kijk naar de meest arme gebieden in de wereld – Afrika, India – iedereen heeft daar een mobiele telefoon. Een mobiel is in die landen van levensbelang, omdat een mobiel toegang geeft tot informatie over de beschikbaarheid van eten en drinken. In de westerse wereld kunnen we redelijk vertrouwen op de beschikbaarheid van stroom, maar wil je zelfvoorzienend worden dan zullen we maatregelen moeten nemen, dat kan zijn via zonnecellen of windmolens.

Veel particulieren hebben inmiddels geïnvesteerd in eigen energievoorziening, waarbij vooral de zonnepanelen favoriet zijn. We staan aan de vooravond van de energierevolutie. Ik vind dat een positieve ontwikkeling. Onze eigen volgende investering zal ook op dat terrein liggen. Maar nu doemt een ander probleem op. Gisteren werd bekend dat door de grootschalige investering door particulieren de energiemaatschappijen de komende jaren flink zullen krimpen waardoor ook ontslagen gaan vallen. Niet leuk natuurlijk voor al die mensen die hun baan verliezen maar wel een trend.

Waarschijnlijk is over 50 jaar energievoorziening totaal geen issue meer omdat alles om ons heen zelf energie gaat opwekken of het nu een gebouw, de auto of een snelweg is. Maar ook omdat er innovatieve oplossingen komen die ons voorstellingsvermogen te boven gaan. Wil je weten wat er allemaal speelt kijk dan de volgende TED talk over de toekomst van gratis energy. Maar voorlopig zullen we er zelf nog wat energie in moeten steken om stroom op te wekken om zelfvoorzienend te worden, maar dat het anders wordt ben ik van overtuigd.

 

Earth hour – Dag 57

Vandaag is het Earth Hour.

Earth Hour is een initiatief van het Wereld Natuur Fonds. Het is de bedoeling dat we allemaal, liefst wereldwijd, een uur lang van 20.30 – 21.30 uur het licht uitdoen voor de aarde. Je kunt bijvoorbeeld kaarsjes aansteken of een olielampje. Je kunt in het donker een wandeling gaan maken. Maar je kunt ook aanschuiven bij diverse activiteiten en festivals die door het hele land zijn georganiseerd. Wil je weten waar wat er te doen is kijk dan op de site van WNF en de speciale facebookpagina.

Earth-Hour-News- 19-12-10Het initiatief is in 2007 gestart in Sydney, Australië en nu doen er meer dan 7000 steden wereldwijd mee. Ook dit jaar start het daar weer en gaat zo alle tijdzones langs. Dus 24 uur lang is op enige plek in de wereld het licht uit. Bijzonder toch? Het helpt mee om energie te sparen en daarmee de aanslag op de aarde enigszins te verlichten.

In Nederland wordt het onder andere groots gevierd in Haarlem op de Grote Markt alwaar Roel van Velzen een optreden geeft – in het donker. Je kunt daar gratis bij zijn. Ook bedrijven doen mee zoals Center Parcs, de Efteling, het Scheepvaartmuseum en Ikea. Zelfs de KLM doet mee, alleen mag ik toch aannemen dat het niet ten koste gaat van de vliegveiligheid.

Natuurlijk doe ik ook mee, maar dan gewoon vanuit mijn eigen huis. Kaarsjes aan, open haard aan, glaasje erbij, lekker knus genieten van het donker. Misschien nog even buiten kijken naar de sterren, als de lucht tenminste helder is. En natuurlijk lekker op tijd naar bed, want vannacht is de nacht een uurtje korter omdat de zomertijd ingaat.

Heb je hart voor de aarde? Doe dan mee!

 

De nieuwste generatie zonnepanelen – Dag 44

Waar zouden we zijn zonder energie? In ons dagelijks leven draait alles om energie. Om warm te blijven in huis, om voedsel te bereiden, om verlichting te hebben als het donker is, om in contact te blijven met anderen, om onze computer aan de praat te houden en voor ons vervoer en soms zelfs om te kunnen fietsen. Kortom zonder energie staat alles stil en worden we teruggeworpen op een bestaan waarvan we de kennis al lang verloren zijn. Dit maakt ons ook extreem kwetsbaar en dus een actie om mee aan de slag te gaan als je zelfvoorzienend wilt worden.

Zonnepaneel foto EnergiewaaierEen van onze eerste acties om zelfvoorzienend te worden was de aanschaf van een houtkachel. Warmte in ons klimaat is toch wel een hele noodzakelijke primaire behoefte. Bij onze keuze gingen we of voor een houtkachel of voor zonnepanelen voor ons water- en verwarmingssysteem. Er was toen ook net weer een nieuwe inschrijving voor subsidie op zonnepanelen van kracht. Maar de pers stond vol met verhalen van mensen die zich bedrogen voelden door de tarieven voor teruglevering. Als de zon niet scheen moest er een hoger tarief betaald worden dan voor de geleverde stroom ontvangen werd. En dan blijkt de zon ineens minder vaak te schijnen dan gedacht.

De vraag was ook wat gaan de tarieven in de nabije toekomst doen. Door het weinig duurzame beleid van het huidige kabinet waren de vooruitzichten niet echt gunstig. Daarnaast stond de pers ook bol van berichten over de veelbelovende onderzoeken naar een nieuw soort zonnecel die goedkoper en eenvoudiger in gebruik zouden zijn. Dit zou de terugverdientijd van de investering in zonnepanelen aanzienlijk bekorten. Dus besloten wij eerst te gaan voor de houtkachel en over een aantal jaren voor zonnepanelen.

Dit weekend stond er weer een positief artikel in de NRC over de vorderingen van onderzoeken naar de nieuwste generatie zonnepanelen, op basis van het materiaal perovskiet. Deze experimentele zonnecel is door het blad Science uitgeroepen tot de doorbraak van het jaar. Met het goedkope materiaal perovskiet kan een heel dunne flexibele zonnecel ontwikkeld worden dat een veelbelovende opbrengst laat zien. Een kleine zonnecel met de capaciteiten van een zonnepaneel tegen veel lagere kosten. Ook veelbelovend voor al onze digitale apparaten die dagelijks moeten worden opgeladen. De concurrentie ten aanzien van de wetenschappelijke ontwikkelingen is groot. Wie zal de eerste zonnecel op de markt brengen? Dus wij wachten nog even met de aanschaf van zonnepanelen tot deze technologie beschikbaar is.

De energieslurpende deurbel – Dag 24

Vandaag werd er bij mij aangebeld dus had ik gelijk weer input voor een blogje.

Zelfvoorzienend worden betekent ook minder energie gebruiken en als je dan energie verbruikt dan bij voorkeur duurzaam opgewekte energie. Tegenwoordig kan iedereen groene energie afnemen. Ook zijn de energiemaatschappijen massaal bezig met smart grids, slimme energieopwekking door samenwerking. Dat betekent bijvoorbeeld zonne-energie uit Spanje, waterenergie uit Noorwegen en windenergie uit Nederland en dat allemaal gekoppeld in een intelligent netwerk zodat we over heel Europa de goedkoopste energie opwekken.

Alle kleine beetjes helpen. Hoe meer we thuis alert zijn op de hoeveelheid energie die we verbruiken hoe beter dat is. Soms zijn er van die kleine dingen waar je nooit eerder aan had gedacht die je aan het denken zetten of in actie doen komen. Een paar jaar geleden in een televisieprogramma over duurzaamheid gaf Ad van Wijk, toen nog directeur van Econcern, aan dat wij onnodig veel energie verspillen. Als voorbeeld gaf hij de voordeurbel, die staat continue onder stroom zodat mensen op ieder gewenst moment van elke dag bij jou kunnen aanbellen. Maar hoe vaak gebeurt dat eigenlijk?

Ik woon op het platteland en bij ons is het gebruikelijk dat mensen achterom komen. Hooguit één keer per maand belt er iemand aan bij de voordeur meestal iemand met een collectebus of iemand die een pakje komt bezorgen. Het is dus pure verspilling om voor een paar seconden per maand de deurbel continu onder stroom te hebben. Daar had ik nog nooit over nagedacht. Ad van Wijk rekende voor dat in Europa er twee volledige kolencentrales draaien om alle deurbellen van alle huishoudens in Europa onder stroom te houden. Belachelijk natuurlijk.

Ik heb gelijk actie ondernomen. Kort daarna was ik jarig dus zei tegen mijn man: “Doe mij maar een originele trekbel voor mijn verjaardag”. En zo geschiedde. Het heeft nog een paar weken geduurd voordat hij bevestigd werd, want ik ben jarig in de winter, niet echt handig om een nieuwe deurbel te bevestigen. Ik ben nu al een aantal jaren de trotse bezitter van een trekbel, die weliswaar bijna nooit wordt gebruikt, maar ik bespaar in ieder geval iedere dag energie waardoor de kolencentrale minder hoeft te draaien.

Doe je met mij mee?