De tactiek van Monsanto

Hoe kan je kinderen het beste iets duidelijk maken? Gewoon door te laten zien hoe iets werkt. Verbeelding zegt meer dan duizend woorden. Dus doe ik een poging.

Maïsveld aan de overkant

Maïsveld aan de overkant

Bij ons aan de overkant is vorig jaar de geweldig mooie hoogstam kersenboomgaard van 75 stuks twintig jaar oude bomen gekapt. Daarvoor in de plaats is nu een veld waar mais is ingezaaid, terwijl het perceel te koop staat. Blijkbaar verkoopt het beter zonder klassieke hoogstamboomgaard.

Door de stormachtige winden die al maandenlang geregeld de kop opsteken waait er van alles door de lucht. Zo ook de maiszaden van de overkant. Overal op ons perceel staan inmiddels maisplanten. Zelfs tot in onze kassen aan toe hebben maiszaden zich genesteld en schieten de maisplanten de grond uit. Op zich niets mis mee, hoe meer diversiteit hoe beter en als het goed is kunnen de vogels zich straks tegoed doen aan maiskolven van ons eigen terrein.

Terwijl wij buiten zitten te eten horen we in de verte machines die percelen met appels besproeien. Geen onbekend fenomeen want hier in de buurt worden gewassen volop bespoten. En beslist niet met diervriendelijke producten. Ook dat waait ongetwijfeld over naar ons biologische natuurlandschap. Niets tegen te doen. Omdat ik mijn afkeur uitspreek over het besproeien van pesticiden ontstaat er een discussie aan de etenstafel waarbij de naam Monsanto valt.

Mand met maisplant

Mand met maisplant

In een van de manden op het terras waar tot voor kort bloemen bloeiden groeit ook een maisplant. “Kijk jongens,” leg ik uit, “hiervoor kunnen wij een bekeuring krijgen.” “Waarom dat?” vragen ze ongelovig. “Nou als dit nu een maisplant is afkomstig van zaad van Monsanto, die toevallig is komen aanwaaien, bijvoorbeeld van de overkant, dan hebben wij hier te maken met een illegale plant en dat is strafbaar.” Het ongeloof straalt van de jongens af. “Dat kan toch niet, mam, dat is gewoon met de wind komen aanwaaien.” En dat is nu precies de tactiek van Monsanto. Het bedrijf heeft al menig rechtszaak gevoerd tegen boeren die onbedoeld overgewaaide gewassen in hun eigen oogst hadden, met fikse boetes tot gevolg. Zo krom kan het recht zijn. Mijn jongens begrijpen daar helemaal niets van, net als ik.

De prijs van voedsel Fed Up – volgevreten – Dag 302

We zijn behoorlijk ver afgeraakt van de manier waarop ons voedsel gemaakt wordt. Door de jaren heen is de voedselketen zo ingericht dat iedereen een klein stukje voor zijn rekening neemt, dat is efficiënter en dus goedkoper. Maar het nadeel is wel dat we daardoor het zicht op het grotere geheel kwijt geraakt zijn. Om toch overzicht te bewaren en te garanderen dat ons voedsel voldoet aan de kwaliteitsnormen zijn er allerlei controle-instanties die toezichthouden. Ook worden stappen in het proces gecertificeerd zodat we weten dat het goed zit met ons voedsel. Op zich is dat een loffelijk streven, maar het maakt ons voedsel ook duurder.

Foto: NY Times

Foto: NY Times

Toch is dit nog niet eens het meest verontrustende deel van de voedselproductie. De grote multinationals doen ons geloven dat we zonder pesticiden en kunstmest niet voldoende voedsel kunnen produceren voor de groeiende wereldbevolking. Door de grootschalige voedselproductie is inmiddels een monocultuur ontstaan die de bodem volledig uitput. Ook hebben we voor een groot gedeelte onze ziel verkocht aan multinationals die genetische manipulatie toepassen. Om het tij te keren hebben we een groene revolutie nodig. Er zijn technische mogelijkheden die geen schade toebrengen aan de natuur. Het kan beter en is zeker nog niet te laat.

Voorbeelden tonen aan dat alternatieven mogelijk en zelfs goedkoper zijn. De opbrengst van op grote schaal via monocultuur geteelde gewassen levert per jaar een bedrag van $ 21,40 per acre (0,405 ha) op! Dit is natuurlijk bij lange na niet rendabel en is alleen mogelijk met behulp van subsidies die door de overheid worden verstrekt en door grootschaligheid van de productie. Als tegenhanger laat onderzoek zien dat de opbrengst van op diversiteit gebaseerde kleinschalige biologisch landbouw per jaar $ 1.960,- per acre kan opbrengen dat zelfs kan oplopen tot $ 16.000,- per acre.

De volgende spraakmakende documentaire over GMO, monocultuur, pesticiden, kunstmest en de rol van de FDA is behoorlijk schokkend, vooral als het gaat om de chemicaliën die gebruikt worden in de voedselindustrie. De Indiase wetenschapper en voorvechter voor vrijheid van zaden Vandana Shiva doet ook nog een duit in het zakje. De documentaire start met de opmerking dat het ons democratische plicht is om geïnformeerd te zijn, daarom geef ik je de mogelijkheid om je te informeren zodat je actie kunt ondernemen.

 

 

Meer ooievaars – Dag 238

Vorige week moest ik ’s avonds met de auto ergens naar toe. Het begon al wat te schemeren. Op de lantaarnpalen langs de provinciale weg zat op iedere paal een ooievaar. “Wat een hoop”, dacht ik gelijk bij mijzelf. Een aantal jaar geleden nog een zeldzaamheid en nu zie je ze bij bosjes tegelijk. Maar ook flitste er door mijn hoofd heen wat zo’n rij ooievaars zou kunnen aanrichten. Het zijn grote vogels dus hun ‘vogelpoepjes’ zijn niet gering.

Ooievaars (foto ANP)

Ooievaars (foto ANP)

In het verleden heb ik tijdens het autorijden wel eens een poepende reiger boven mijn auto gehad. Verschrikkelijk, van voor tot achter zat de hele auto onder, alsof er een olifant overheen gevlogen was. Ik kon gelijk doorrijden naar de autowasserette. Maar het bleef bij die ene gedachte. Toen ik terugreed waren de ooievaars weer verdwenen.

De volgende ochtend wilde mijn man met de auto weggaan. “Wat heb jij gedaan?” vroeg hij aan mij. “Huh wat bedoel je?” zei ik. “Heb je dan niet gezien dat de auto helemaal onder zit?” Ik moest het met mijn eigen ogen gaan bekijken, want anders had ik het niet geloofd. Het raam aan de passagierskant en het dak zaten onder de vogelstront. Ik was beduusd, want ik had er aan gedacht maar niets gemerkt. Bij de afspraak waar ik geparkeerd had was het donker en bij thuiskomst is het mij ook niet opgevallen.

Vanmorgen werd ik er weer aan herinnerd omdat het een item was op het nieuws. De populatie ooievaars is in de afgelopen jaren sterk gegroeid, ze zijn geen zeldzaamheid meer. En ze zitten inderdaad, zoals ik ervaren heb, graag op lantaarnpalen omdat ze de omgeving dan goed in de gaten kunnen houden. De groei van het aantal komt vooral doordat er minder met pesticiden wordt gespoten. En dat is natuurlijk heel goed nieuws en daar heb ik best een keertje autowassen voor over.

 

Slakken een gevaar voor het vliegverkeer – Dag 201

Ja, je leest het goed slakken zijn niet alleen een gevaar voor de groente in de moestuin maar zelfs voor het vliegverkeer. Niet dat ze vliegen, maar juist door het feit dat ze zo langzaam schuifelen en daarbij ook nog eens een slijmspoor nalaten. Onder de kop “Slakkengevaar” beschrijft de NRC in de krant van 19 augustus 2014 welke dieren een gevaar vormen voor het vliegverkeer. Het is duidelijk komkommertijd dat dit soort artikelen de serieuze kranten haalt.

Slak met huisjeIk wist natuurlijk allang wat voor afschuwelijk ongemak slakken veroorzaken. Want probeer ze maar eens te vangen – de meest diervriendelijke manier om er vanaf te komen – dan heb je namelijk binnen no time zoveel slijm aan je handen dat je niets meer fatsoenlijk kunt aanpakken omdat het pardoes je handen uitfloept. Het doet mij ineens weer denken aan de eerste keer dat mijn man onze ingezeepte pasgeboren baby heel langzaam in de tummy tub liet zakken. Op het moment dat onze zoon de bodem raakte maakte hij een kikkersprong omhoog en floepte hij, glibberig van de zeep, bijna uit mijn man zijn handen. De schrikreactie van mijn man staat voor altijd op mijn netvlies gebrand.

Slakken vormen uiteraard geen gevaar voor het vliegverkeer in de lucht maar wel op de start- en landingsbaan van een vliegveld. Het komt wel eens voor dat er zoveel slakken op de baan kruipen dat het vliegverkeer moet worden stilgelegd vanwege slipgevaar. Maar ook de slakkenetende vogels en de huisjes van de slakken vormen een gevaar, die kunnen namelijk in de motor terecht komen. Na een slakkeninvasie verwijderde men ooit op het vliegveld van Nice vijf kuub slakken en slijm. “Vijf kuub!”, denk je eens in hoeveel dat is. Gruwel. Ik moet er niet aan denken. Daar ben ik dus niets bij met mijn emmer vol slakken die ik zo nu en dan afvang.

Waarom heeft moeder natuur deze dieren gemaakt?”, vraag ik mij geregeld af “en waarom veroorzaken ze zoveel hinder?” Natuurlijk heeft de slak een functie, ze zijn nuttig als het gaat om het opruimen van (rottend) groenafval en het omzetten in compost. Maar waarom zijn ze zo succesvol in de voortplanting dat ze een ware plaag vormen? Hebben ze dan te weinig natuurlijke vijanden? Of worden de natuurlijke vijanden zoals vogels en egels door de chemicaliën in de natuur (pesticiden) zelf te veel uitgeroeid? Zucht.
 

Gif uit het tuincentrum – Dag 101

We staan er vaak niet bij stil maar op de bloeiende planten van het tuincentrum zit meer pesticiden dan je zou denken. Ook daar kan de bij niet tegen. Daarom is het ook van belang dat de bloemen die rechtstreeks bij de kweker of het tuincentrum vandaan komen biologische zijn geteeld. Het begint allemaal met de biologische bloembollen die we in de grond stoppen. Die vormen in het vroege voorjaar het eerste voedsel van de hommels en de bijen, die dan nog uiterst kwetsbaar zijn en slecht tegen chemische stoffen kunnen waar veel bloembollen mee zijn bewerkt.

Gif in het tuincentrumDe hommels en de bijen zijn van levensbelang voor ons voedsel. Zonder bij en hommel geen bevruchting en geen fruit en groenten. Dus om de hele keten leefbaar en gezond te houden is het belangrijk om alle bloemen in je tuin van biologische herkomst te laten zijn. Greenpeace toonde afgelopen maand aan dat uit onderzoek blijkt dat bloemen in tuincentra minimaal 7 verschillende gifstoffen bevatten, noodzakelijk ter voorkoming van ziekten en ongedierte. Daar schrok ik toch wel van.

Wij zijn verwend geraakt aan ongeschonden voeding. Alles moet perfecte zijn. Er mag geen deukje in het fruit, geen gaatje in de sla en geen luis in de plant zitten die we kopen. Daarom wordt massaal gebruik gemaakt van allerlei chemische hulpmiddelen om een gevoel van opperste kwaliteit te suggereren. Alles voor het uiterlijk. Maar hoe zit het dan met de binnenkant? Als je zelf een tuin hebt met groenten en fruit dan weet je dat het wel eens gekneusd de tuin uitkomt, maar het smaakt er meestal niet minder om. Maar ja, de consument wil dat niet.

Toch zijn er lichtpuntjes. Zo is inmiddels een meerderheid van de Tweede Kamer voor het verbod op het gebruik van glyfosaat voor particulieren en overheidsinstanties dat per 2015 moet ingaan. Glyfosaat is het middel dat in Roundup is verwerkt waarmee genetisch gemanipuleerde gewassen worden bespoten, waardoor alle onkruid wordt bestreden en waarvan het gewas zelf geen hinder ondervindt. Deze week liet Intratuin weten dat zij stopt met de verkoop van middelen als Roundup van Monsanto, Clear-up van Bayer en STOP van Pokon.