Met de winterjas aan voor de kachel – Dag 307

Nog altijd zijn wij erg blij met de houtkachel die wij een paar jaar geleden in onze serre hebben laten installeren. Als ik thuis werk is dat mijn werkplek, tenzij de mussen van het dak vallen dan zit ik liever aan de noordzijde van het huis. De serre ligt pal op het zuiden en als de zon schijnt dan is het zelfs in deze tijd van het jaar al gauw boven de 22 °C. Maar zonder zon biedt de houtkachel uitkomst en is de kleine ruimte in een mum van tijd lekker warm te stoken.

Lous en Bella voor de kachel

Lous en Bella voor de kachel

Niet alleen wij vinden het in de serre goed toeven. Ook onze kat Lous heeft de serre ontdekt en zit voortdurend op het vinkentouw, zodra de deur naar de keuken maar even opengaat glipt ze naar binnen en stuift direct door naar de serre, waar ze zich prinsheerlijk voor de warme kachel vleit. Ze is gitzwart en daardoor heb je vaak niet eens in de gaten dat ze naar binnen schiet.

Onze katten zijn niet echt binnen katten. ’s Nachts verblijven ze in de schuur of zijn ze buiten. We hebben ze minder voor de gezelligheid maar meer als noodzakelijk kwaad tegen de muizen en andere ongewenste plaagdieren als ratten en mollen. Ze zijn niet anders gewend, hebben zich daaraan aangepast en kunnen heel goed tegen de kou.

Vandaag echter hadden beide katten de weg naar binnen gevonden, maar er is dan ook voor het eerst vorst van het jaar. Toch begrijp ik niet hoe ze het uithouden. Ze hebben in de afgelopen weken een enorme vacht gekregen en zich behoorlijk volgevreten. Je zou toch denken dat de hitte van de kachel wat veel is met zo’n warme winterjas aan. Soms wordt het mij te warm en pel ik mij op een T-shirt na uit. Bella houdt het er het minst lang uit en wil dan toch weer graag naar haar mand in de schuur of gewoon lekker naar buiten.

 

De herfst is begonnen – Dag 237

Het voorjaar en de hele zomer liep de groei in de tuin flink voor op schema. Niet gek dus dat de herfst zich nu al laat gelden. De bladeren dwarrelen volop van de bomen in de tuin. Bij iedere windvlaag worden de bomen kaler. De pruimenbomen zijn inmiddels al helemaal kaal. Vandaag is het voor het eerst ook een stuk killer in huis, het scheelt echt een paar graden. Ik moest vanmorgen echt op zoek naar mijn lekker dikke vesten.

Nu het kouder wordt betekent dat de kachels en de schoorstenen moeten worden geveegd zodat we binnenkort weer kunnen stoken. Ik heb al de eerste houtvoorraad van buiten naar de schuur gebracht. Het is precies goed gedroogd in het houthok dat achter de schuur mooi op het zuiden ligt.

Door de hele tuin heen hebben wij aanwas van nieuwe bomen en struiken. Onze liguster heeft zich met name flink verspreid door de tuin. Nu de herfst aanbreekt wordt het tijd om al die jonge opschietsels uit te graven en een tijdelijke groeiplek te geven, want ze staan her en der door de tuin op plekken waar wij ze niet willen hebben. Ik heb jonge eiken, esdoorns, gouden regen, essen en een walnoot gevonden. Voordat ze een definitieve plaats krijgen in het nieuwe permacultuurplan moeten ze eerst wat groter zijn.

 

De veelzijdigheid van de hazelaar – Dag 26

Afgelopen weekend heeft mijn man diverse snoeiwerkzaamheden uitgevoerd in de tuin. Zo heeft hij ook de hazelaar onder handen genomen. Wij hebben er meerdere in de tuin. De mooiste staat aan de rand van ons terras en is donkerbruin, alle andere exemplaren zijn groen. Nu zo zonder bladeren ziet hij er net zo uit als de anderen, maar eenmaal vol in zijn diep donkerbruine blad is hij schitterend en vormt een mooie afwisseling in de groene omgeving.

WP_000597Elk jaar hebben wij veel hazelnoten. Iedere tuinier kent dat weldadige gevoel van de tuin inlopen en je eigen oogst opeten. Zo ook met de hazelaar. Het kost even wat tijd om ze te pellen, maar dan heb je heerlijke nootjes. Meestal laten we ze een tijdje drogen, maar zo van de struik eten is geen enkel probleem. We eten niet alles maar laten ook voldoende noten achter voor de dieren.

De hazelaar kan beschouwd worden als boom of als struik, afhankelijk van hoe je hem behandelt. We hebben er een in de tuin staan die uitgegroeid is tot een enorme boom, maar alle andere zijn geregeld tot de grond toe afgezaagd waardoor het meer een struik is geworden. Die bij ons terras hebben wij deze keer alleen wat uitgedund (zie foto). De term kreupelhout is zeker van toepassing voor een bos met meerdere hazelaarstruiken die geregeld worden afgezaagd.

De hazelaar wordt niet echt beschouwd als een houtleverancier maar is wel zeer veelzijdig in gebruik. Naast de leverancier van eetbare nootjes levert hij drie soorten hout: de wat dikkere stammen  dienen als heiningpalen of gaan de kachel in, de lange stevige takken worden gebruikt voor bonenstaken en met de wat dunnere twijgen kunnen heiningen gevlochten worden. Al in de prehistorie was hij geliefd en werd toen ook gebruikt als speer of visfuik maar ook als dakbedekking en met behulp van leem werden complete hutten opgetrokken.

Maar in onze tuin doet de hazelaar vooral dienst als toevluchtoord voor vogels. Vooral die aan het terras biedt veiligheid aan de pimpelmee, de koolmees en de roodborst. In de winter is het er een drukte van jewelste omdat hij uitzicht geeft op de door ons gecreëerde voederplek. Kortom een veelzijdige boom cq struik die makkelijk groeit en in van alles voorziet en niet mag ontbreken als je zelfvoorzienend wilt worden.

Is de houtkachel schadelijk voor de gezondheid? – Dag 10

In oktober 2011 hebben wij een houtkachel aangeschaft. Dat heeft ons in het eerste jaar een enorme besparing opgeleverd omdat wij de verwarming minder gebruiken, waardoor ons maandbedrag omlaag ging. Door gebruik van de houtkachel hebben wij ook de CO2-uitstoot verminderd, omdat wij bij de aanschaf bewust gekozen hebben voor een hoge rendementskachel. Hout is in principe een duurzame brandstof omdat het geen extra CO2 in de atmosfeer brengt. De as die overblijft gaat weer op de composthoop of direct in de tuin zodat de mineralen worden hergebruikt.

We hadden ons de eerste winter niet goed voorbereid en toch onderschat hoeveel hout we nodig hadden, want tegen het voorjaar was alles op. Dus hebben we een kuub hout gekocht en nog wat aanvullend hout gekregen van een plaatselijke houtbewerker. Vanaf dat moment zijn we flink aan de slag gegaan om een houtvoorraad aan te leggen. Als ik in mijn eigen omgeving rondfiets en zie mensen snoeien informeer ik altijd wat ze met het hout doen. Nu hebben de meeste mensen wel een kachel of open haard dus gebruiken ze het meestal zelf. Maar zo af en toe hebben we geluk en kunnen we wat ophalen.

Maar ook op onze eigen grond zijn we bezig om voldoende houtaanwas te genereren om zodoende nog meer zelfvoorzienend te worden. Daarvoor hebben we extra bomen aangeplant en een aantal te grote bomen gekapt. Nu stoken we voor de derde winter en hebben we genoeg. Volgend jaar moet onze treurwilg weer gesnoeid word en daar komt ook altijd een enorme hoeveelheid snoeihout vanaf.

HoutkachelDe kachel is niet alleen een goede investering voor het milieu en onze portemonnee maar biedt ook enorm veel gezelligheid waar we met volle teugen van genieten. Omdat ik daar nogal tevreden over ben draag ik dat ook enthousiast uit tot iemand onlangs zei dat het slecht is voor de gezondheid. Daar ben ik dus toch maar eens ingedoken.

Wij kozen een speksteenkachel en lieten die aanleggen door een specialist. We zijn beide opgegroeid met kachels en open haarden dus zijn gewend om er goed mee om te gaan. Voor iedere stookbeurt maken we hem zorgvuldig schoon en jaarlijks wordt de schoorsteen geveegd. Een houtkachel is niet alleen goed voor het milieu maar ook veilig voor de gezondheid, mits op een goede manier aangesloten, gebruikt en onderhouden.

Bij mijn naspeuringen las ik allerlei voor- en tegenberichten. Mijn conclusie: Goed ventileren en goed onderhoud blijft belangrijk. Wat de schadelijke stoffen betreft: steek je hoofd eens buiten de deur, we leven in een dichtbevolkt land en de buitenlucht is ook niet altijd even schoon. Hout als brandstof is milieuvriendelijker dan stoken op fossiele brandstof, vooral als het hout wordt verkregen met zo min mogelijk vervoersbewegingen, dus eigen kweek. Natuurlijk is dat niet voor iedereen weggelegd.

Overweeg je zelf een kachel zet dan alle voor- en nadelen op een rij. Vooral de site van Milieu Centraal geeft veel informatie. http://www.milieucentraal.nl/thema’s/thema-1/energie-besparen/energiezuinig-verwarmen-en-warm-water/houtkachel-pelletkachel-en-gaskachel/

Meer over houtkachels en de gezondheid vindt je op: http://www.ggdzhz.nl/client/1/?websiteid=1&contentid=801&hoofdid=94

Ik vond nog een aardig artikel in de Volkskrant: http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2844/Archief/archief/article/detail/1827007/2011/01/22/Open-haard-is-gezellige-vuilspuiter.dhtml