Bewerkt voedsel onder vuur

Bij ons thuis zijn de pakken vruchtensap niet aan te slepen. Het ‘gezellige’ kopje thee slaan de kinderen liever af. Mijn man zegt wel eens vertwijfeld: “Hadden we de kinderen maar nooit Diksap gegeven dan hadden ze nu niet zoveel behoefte aan suiker gehad”. Of dat waar is weet ik niet en betwijfel ik ook. Borstvoeding is ook redelijk zoet, dan is dat al de boosdoener. Sommige kinderen houden nu eenmaal meer van zoet dan andere kinderen. En of onze kinderen nu meer zoet eten en drinken dan anderen kan ik ook niet bewijzen.

Diksap (gelukkig wel biologisch)

Diksap (gelukkig wel biologisch)

Je doet je best en geeft je kind het beste wat er is. Maar inzichten rondom voeding veranderen, zeker de laatste jaren. Diksap is gemaakt van geconcentreerd fruit en als je in de Betuwe woont dan is dat natuurlijk een gezonde keuze. Althans met dat idee zijn wij zelf grootgebracht. Maar wat blijkt: fruit bevat veel suiker. Onderzoek laat zien dat vruchtensappen niet beter zijn dan suikerhoudende frisdranken. Achteraf gezien hadden wij de kinderen beter direct al lauwe thee moeten laten drinken.

Door de jaren heen hebben wij wel het gevoel dat we steeds gezonder zijn gaan eten. Niet verwonderlijk omdat onze moestuin een groot deel van het jaar veel verse producten oplevert. Het lekkerste vind ik zelf om zo min mogelijk bewerkingen toe te passen waardoor de smaak van de verse producten zoveel mogelijk bewaard wordt. Kant-en-klaarmaaltijden eten wij bijna nooit. Hooguit een keer als wij eens een avond weggaan, dan vinden de kinderen een pizza die ze zelf in de oven bakken wel erg lekker.

Bewerkt voedsel

Bewerkt voedsel

Vroeger aten wij nog wel eens een magnetronmaaltijd. Snel en lekker makkelijk in het leven van een druk jong gezin. Maar door de wetenschap dat de magnetron alle voedingswaarden van het voedsel vernietigd is de magnetronmaaltijd uit ons voedingspatroon geschrapt en staat sindsdien de magnetron er werkeloos bij.

Het begint steeds meer te dagen dat kant-en-klaarmaaltijden of bewerkt voedsel zoals soepen en sausen niet heel veel vezels, vitaminen en mineralen bevatten en ook nog eens vol zitten met onbekende en vaak ongezonde ingrediënten. Al een aantal jaar lees ik wat er zoal in de voorbewerkte voeding zit en daar wordt je niet al te vrolijk van. Naast de suikers en de zouten zit er heel wat ondefinieerbare ingrediënten in, denk maar aan emulgatoren en e-nummers.

Uit een recent Amerikaans onderzoek door Robert H. Lustig, MD, MSL van de University of California blijkt dat bewerkt voedsel een ‘mislukt experiment’ is. Bewerkt voedsel schaadt de gezondheid, omdat we niet alles binnenkrijgen wat goed voor ons is. Het zorgt ervoor dat we veel meer eten, omdat het makkelijk voor handen is. Maar iedere bewerking is ook nog eens een aanslag op het milieu en kost veel energie. Daarnaast leert iemand die bewerkt voedsel opwarmt niet hoe je moet koken, wat ze nu eigenlijk echt naar binnen werken en hoe de smaak van verse ingrediënten nu echt is.

Eigen biologische oogst

Eigen biologische oogst

Als je zoals wij bewust met biologische voeding bezig bent dan weet je pas hoe lekker eten kan zijn. Door met aandacht je voeding te kweken, met aandacht de maaltijd te bereiden en het daarna bewust en met aandacht te eten komen voedingsstoffen beter tot hun recht en eet je veel minder dan van een snelle eenheidshap uit de fabriek. Het is nooit te laat om lekker te leren eten.

 

Sap van vlierbloesem

Het is begin juni en de vlierbloesem loopt al weer op zijn einde. Ik moet dus snel zijn om nog vlierbloesemsiroop te maken. Steeds vaker zie ik in allerlei bladen vlierbloesemdrankjes die mooi helder en licht van kleur zijn. Mijn eigen vlierbloesemsiroop is donker van kleur. Wel heel lekker maar beslist niet helder.

De lichte en de donkere vlierbloesemsiroop

De lichte en de donkere vlierbloesemsiroop

Mijn kinderen vinden vlierbloesemsiroop niets. Verzot als ze zijn op zoetigheid, maar vlierbloesem van eigen hand moeten ze niet. Nee de voorkeur gaat uit naar de siroop uit de winkel of liever gezegd uit de fabriek. Als je een glas ijstheesiroop naast mijn vlierbloesemsiroop zet zie je geen verschil. Hooguit een beetje smaakverschil.

Gelukkig vind ik mijn eigen vlierbloesemsiroop erg lekker. Vooral bij warm weer. Dan maak ik een kan, niet te zoet, met ijsblokken voor kant-en-klaar gebruik uit de koelkast. Heerlijk. De siroop is ook lekker als dessert over een beetje ijs. Of ’s morgens een klein scheutje door de kwark met muesli.

Maar ik wil ook van die mooie heldere sap van vlierbloesem. Dus ben ik dit weekend toch maar een keer aan de slag gegaan met geraffineerde kristalsuiker, hoewel dat eigenlijk mijn huis niet in komt. Ik gebruik eigenlijk alleen maar ruwe rietsuiker. Deze suiker heeft minder bewerkingen ondergaan dan de witte geraffineerde suiker, waardoor het iets minder slecht is. Maar het is en blijft suiker dus mag maar met mate ingenomen worden voor een gezonde levensstijl.

Het resultaat is schitterend! Ook ik heb nu mooie lichte en heldere sap van vlierbloesem. Ik heb wel wat minder suiker toegevoegd per liter water. Hij is er niet minder zoet om. De smaak verschilt ook niet met de donkeren. Tot mijn grote verbazing zei mijn jongste zoon vandaag: “O, mam, deze vlierbloesemsiroop vind ik wel lekker!” Het oog wil ook wat, dat is duidelijk.

Wil je weten hoe ik de vlierbloesemsiroop heb gemaakt kijk dan op mijn eerdere blogje. Ik heb alleen 1kg suiker per liter water gebruikt in plaats van 1,2kg.

 

Hoeveel schepjes suiker eet jij per dag?

Geschokt was ik na de uitspraak van de Gezondheidsraad dat er in sinaasappelsap net zo veel suiker zit als in cola. Na het bekijken van het programma ‘Broodje gezond’ op 24 mei 2016 ben ik echt overtuigd. Hoe gezond het ook lijkt sinaasappelen bevatten van nature behoorlijk wat suiker. Je kunt beter een sinaasappel eten dan een glas geperste sinaasappel drinken.

sinaasappelsapBij het eten van een sinaasappel ben je eerder verzadigd omdat het meer werk is – je moet het kauwen en de vezels doorslikken – en het vult meer. Terwijl een glaasje sap, dat meestal uit meer sinaasappelen bestaat, lekker makkelijk wegspoelt. Maar nog belangrijker is dat bij het eten van een sinaasappel de suiker veel langzamer en gelijkmatiger in je bloed terecht komt dan wanneer je in een keer een glas sap achterover slaat waardoor een suikerpiek ontstaat. Hierdoor heb je sneller weer behoefte aan suiker. Ook krijg je meer honger en dorst van zoetigheden wat leidt tot de conclusie dat suiker verslavend is.

Teveel suikerinname heeft niet alleen overgewicht tot gevolg maar verhoogt de kans op lever- en hartproblemen alsook de kans op het krijgen van diabetes. De BBC documentaire ‘The truth about sugar’ laat goed zien wat suiker doet met iemand. De testpersoon gaat in de scanner en toont het verslavende effect van suiker in de hersenen. Wij zijn allemaal geprogrammeerd om te eten. Toch wordt niet iedereen dik. De vraag is dus hoe dat kan? Het blijkt dat de ene persoon het verslavende effect van voedsel en in het bijzonder van suiker, beter kan weerstaan dan de ander. Maar ook het bewustzijn over wat gezond is helpt daarbij.

Bewerkt voedsel is het ergste, je weet namelijk niet wat er precies in zit ondanks de etiketten. Kant-en-klaarmaaltijden bevatten een bovenmatige hoeveelheid suiker en zout. Alleen als je zelf je maaltijden bereidt weet je wat er in gaat. Maar dan moet je de pakjes en de zakjes weglaten. Vrijwel ieder sausje bij je maaltijd bevat veel suikers, zoals de tomatenketchup. Zelfs mijn kinderen zijn erdoor verpest. Niet door mij want ik biedt het ze nooit aan, maar helaas in ander huishoudens en bij de fast foodrestaurants is het een standaard ingrediënt.

DiabetesDe voedselproducenten schuiven hun verantwoordelijkheid voor het toevoegen van suiker in hun producten af op de gebruiker. Immers via smaakpanels wordt gekozen wat het lekkerste smaakt en de verpakking geeft aan hoeveel suiker er in een portie of in 100gram verwerkt is. Maar wie leest al die etiketten? Ja zo af en toe misschien, maar daarna is het een kwestie van gewoonte. En wij zijn gauw te overtuigen omdat we denken: “Ach zo’n klein beetje maakt het verschil niet.” of “Ach vandaag moet kunnen, morgen laat ik het weer staan”.

Hoewel slank, met een BMI van rond de 20, ben ik ook geen heilig boontje. Ook ik eet zoetigheden. Als een echte Nederlandse vind ik niets lekkerder dan de dag te beginnen met een boterhammetje met hagelslag. Tussendoor een koekje bij de koffie gaat er ook wel in. En zo nu en dan een beetje honing in mijn thee, zo rond de klok van vier uur wanneer het nog geen etenstijd is, leek mij niet zo’n probleem, maar het blijkt slechter te zijn dan een schepje gewone suiker. Hmm nooit geweten.

Ooit zei iemand tegen mij: “Als ik niet meer mag eten en drinken wat ik lekker vind dan ben ik liever dood. Je moet wel van het leven kunnen genieten.” Maar voor mij is van het leven genieten iets heel anders dan het genot zoeken in voeding en daar ligt al een groot verschil. De leefstijl die je aanneemt bepaalt hoe je je lichaam gebruikt. Ik hou ervan om gezond en slank te zijn dus hou ik rekening met wat ik in mijn mond stop. Is dat discipline? Misschien wel, maar voor mij is dat gewoon.

Tips om van je suikerverslaving af te komen:
• Kook zelf zoveel mogelijk verse producten;
• Drink minder limonade en frisdranken en vervang door water of thee;
• Eet fruit in plaats van slechts de vruchtensap;
• Eet minder (zoete) tussendoortjes;
• En kijk zo nu en dan eens zo’n documentaire om weer even bij de les te komen.

Bekijk hier de BBC documentaire:

 

 

Extra belasting op suiker goed voor de gezondheid

In de UK is een debat losgebarsten over het gebruik van suiker in frisdranken en voeding. Men wil de belasting op suiker verhogen omdat uit onderzoek blijkt dat dit de inname van de hoeveelheid suiker doet afnemen. Helaas ziet de regering van premier Cameron er niets in, tot grote verontwaardiging van gezondheidsexperts, belangenorganisaties en de wereldberoemde kok Jamie Oliver. Vooral de obesitas onder kinderen neemt schrikbarende vormen aan. De boosdoener is vooral de frisdrank, waar erg veel suiker in zit. Kinderen vinden niets lekkerder dan een glaasje fris. De bekende light producten helpen daar niet bij, want suikervervangers als aspartaam zijn ook niet bepaald goed voor de gezondheid.

Foto: AD

Foto: AD

Het zijn niet alleen de frisdranken, ook in voeding zit meer suiker dan we zouden denken. Vooral het voorbewerkte voedsel bevat meer suiker en ook zout dan goed voor ons is. Omdat dit gemaksvoedsel tijd bespaart in onze drukke samenleving grijpen veel mensen naar voorbewerkte voedingsproducten, met alle gevolgen van dien. Suiker wordt gezien als een van de belangrijkste boosdoeners van obesitas. En juist obesitas is een ernstig gevaar voor de volksgezondheid, omdat het leidt tot hart- en vaatziekten, gewrichtsaandoeningen en diabetes. Zelfs de bewijzen dat kanker voor een deel veroorzaakt wordt door een ongezond voedingspatroon neemt met de dag toe.

Jamie Oliver bindt al jaren de strijd aan tegen obesitas en promoot een gezonde levensstijl. Maar de machtige suikerlobby die wereldwijd zeer agressief te werk gaat, weet iedere keer weer manieren te vinden om zijn suiker in onze voedselketen te krijgen. Daarover heb ik al wat blogjes geschreven. En als de overheid onder het mom van ‘het is lastig om belasting te heffen op suiker’ de mogelijkheden niet aangrijpt om iets te verandering, dan schieten we niets op en worden steeds meer mensen ziek door overgewicht.

Laatst hoorde ik iemand vol trots zeggen dat in haar huishouden geen frisdranken, zoals cola, gedronken worden. Zo strikt zijn wij niet, bij ons wordt er best wel eens een glaasje fris gedronken, maar ik let wel op wat er in huis komt, cola komt er maar zelden in. Thuis is het controleerbaar maar daar ligt het probleem niet, de kinderen kopen het gewoon zelf wel. Ze hebben zakgeld en gelegenheid om naar de supermarkt te gaan en daar staan schappen vol met ongezonde zoetigheden en lonkt de verleiding.

Vooral de goedkoopste drankjes zijn het meest ongezond. En dat stoort mij enorm. Daar moet wettelijk iets aan worden gedaan. Hetzelfde geldt voor de energydrankjes. Zolang de goedkoopste producten in de winkel het meest ongezond zijn zal de volksgezondheid onder druk blijven staan. De producenten verdienen kapitalen aan de verkoop van suiker en de gezondheidszorg mag de problemen weer oplossen. Vinden we het gek dat de kosten voor de gezondheidszorg de pan uitrijzen?

De mens heeft keuzevrijheid en moet zo min mogelijk beperkt worden door de betuttelende overheid, maar er zijn grenzen. Door de macht van de multinationals met hun dure reclamecampagnes wordt onze keuzevrijheid danig beïnvloed. Daarom zijn maatregelen noodzakelijk. Een belastingverhoging op suiker helpt om ongezonde producten duurder te maken en zorgt ervoor dat gezonde producten beter betaalbaar worden. Een verantwoorde stap in de goede richting.

 

 

Minder reclame voor snoepgoed

Hè hè eindelijk weer eens wat positief nieuws in de media. Foodwatch neemt actie tegen de kindermarketing. Door een handtekeningenactie te starten wil ze voorkomen dat kinderhelden als lokkertje gebruikt worden op snoepgoed. Al jaren smeken ouders om minder reclame op en voor snoepgoed. Door deze op kinderen gerichte reclame wordt het voor ouders bijna onmogelijk om de aankoop van snoepgoed te negeren. Niet toegeven in de winkel betekent blèrende kinderen die je het boodschappen doen nagenoeg onmogelijk maken.

Mega MindyVorig jaar al kwam Foodwatch met een rapport over de gevolgen van kindermarketing op de gezondheid van kinderen. In de welvarende landen begint obesitas een steeds groter probleem te worden voor de volksgezondheid waardoor de druk op kosten van de gezondheidszorg steeds verder toenemen. Met een burgerinitiatief probeerde Foodwatch de politiek te bewegen om stappen te nemen. Hoewel de actie met 20.000 handtekeningen succesvol was werd het benodigde aantal van 40.000 handtekeningen niet gehaald waardoor het onderwerp in de Tweede Kamer niet verder kwam dan een aantal Kamervragen.

De voedselindustrie is mede verantwoordelijk voor de obesitasepidemie, hoewel ze dat zelf voortdurend ontkennen. “De mens heeft immers een vrije wil en een eigen keuze”, benadrukken ze. Door marketing te richten op kinderen proberen de voedingsproducenten al heel vroeg de kinderen aan zich te binden. De vraag die daardoor ontstaat is in hoeverre mensen daardoor nog een vrije keuze hebben? Foodwatch geeft niet op en richt zich nu tegen de fabrikanten en tegen de makers van televisieprogramma’s zoals Studio 100 die hun kinderhelden als Mega Mindy, Kabouter Plop, K3 en Maya de Bij “uitlenen” aan de voedingsindustrie.

Kabouter PlopkoekHet zijn kleine stapjes die moeten leiden tot een verbod op reclame voor ongezonde producten, om zo gedragsverandering tot stand te brengen. Alles om de toekomst van onze kinderen veiliger te maken en daarmee de volksgezondheid verbeteren en de kosten voor de stijgende gezondheidszorg in de hand te houden. Maar de macht van de voedingsindustrie en met name de suikerlobby is groot. Vaak is het twee stappen vooruit en een stap achteruit. Want de voedingsindustrie weet inmiddels ook de online consument via internet te bereiken.

Voor mijn kinderen is het te laat. Ik heb niet kunnen voorkomen dat de kindermarketing mijn kinderen wist te beïnvloeden. Ze hebben heel wat Kabouter Plopkoekjes genuttigd. En voor pubers liggen weer andere verlokkingen in de schappen van de supermarkt. Het lijkt wel of de energiedrankjes altijd in de aanbieding zijn. Of is dat verbeelding? Het enige dat mij rest is waar mogelijk wijzen op de gevolgen van ongezonde voeding. Zucht.

Doe mee met de handtekeningenactie, dan doen we allemaal wat.

 

De zoetekauw

Mijn zoon is dol op zoetigheden. Vanmorgen demonstreerde hij dat nog maar weer eens even. In de yoghurt met gesuikerde muesli ging ook nog een flinke schep suiker. “Moet dat nou, kan het niet wat minder?” was mijn reactie. “Ja, maar ik had geen gaatjes deze keer” zei hij triomfantelijk naar aanleiding van zijn bezoekje van gisteren aan de tandarts. “Eindelijk!” dacht ik bij mijzelf terugdenkend aan de gaatjes die hij al heeft gehad, want poetsen is hij ook niet zo’n held in.

Suiker1Als klein kind was hij al dol op snoep. De allereerste keer dat hij mee was naar een Sinterklaasfeest van mijn werk, hij was toen een half, had hij, voordat wij er echt erg in hadden, al kruipend zoveel snoep naar binnen gewerkt dat het er gelijk weer uitkwam. De pepernoten en schuimpjes waren nog duidelijk te herkennen. Daar zaten we dan met een stinkende baby die zichzelf volledig onder gespuugd had.

Al jaren probeer ik op alle mogelijke manieren zijn suikerinname te beperken, maar dat lijkt tevergeefs. Het is niet zo dat ik het hem verbiedt maar ik leg hem wel uit wat het met hem doet en in de toekomst kan veroorzaken, diabetes bijvoorbeeld. Het is niet alleen slecht voor zijn tanden, maar ook voor zijn lichaam. Hij zit nu volop in de pubertijd en dat is goed te zien aan zijn gezicht. Maar het ergste is nog dat hij er behoorlijk hyper van wordt.

Nu kunnen wij wel blijven zeggen dat suiker slecht is maar de verleiding is erg groot. En die begint al bij de reclame. De suikerfabrikanten willen zoveel mogelijk suiker verkopen, want daar kunnen ze goed aan verdienen, dus investeren ze in aantrekkelijke en uitdagende verpakkingen en laten dat regelmatig de revue passeren in de reclame. Probeer dat als kind maar eens te weerstaan. Het worden ‘must haves’ waarbij het geld ze in de zakken brandt. We weten allemaal dat kinderen hun zakgeld niet besteden aan gezonde zaken.

Suiker in colaGelukkig blijft de Wereldhandelsorganisatie (WHO) hameren op de problemen die het teveel consumeren van suiker kan veroorzaken en dringt er bij de producenten al jaren op aan dat ze minder suiker in voedingsmiddelen moeten verwerken. Goed nieuws zou ik zeggen. Maar toch weet de machtige suikerlobby het iedere keer weer te winnen van wat goed is voor onze gezondheid. WHO adviseert niet meer dan 10% van onze dagelijkse energiebehoefte uit suiker te laten bestaan. Dat betekent maximaal 50 gram suiker per dag. Dat lijkt veel, maar daar zit je snel aan want suiker zit echt overal in.

Zolang de supermarkten zoveel mogelijk zoetigheid proberen af te zetten en ik mijn zoon niet binnen kan houden, kan ik hem alleen maar voorlichting geven en inpraten op zijn gezond verstand. Daarnaast kook ik zoveel mogelijk verse producten, zoek ik voor ons dagelijks voedingspatroon alternatieven voor suiker, haal ik zo min mogelijk zoetigheid in huis en probeer het goede voorbeeld te geven in de hoop dat hij daardoor gaat inzien dat het anders kan. Meer kan ik niet doen.

 

De verslavende werking van suiker, zout en vet – Dag 342

Werken in de moestuin is momenteel geen optie, zeker niet vandaag, nu de regen met bakken uit de hemel komt. Tussen de buien door wat oogsten gaat nog wel maar daar houdt het bij op. Ook zijn grotere werkzaamheden in ons permacultuurplan nu niet mogelijk, de grond is te nat en te drassig. Als we er nu met zwaar materieel doorheen zouden gaan dan verdicht de grond zo erg dat het beton wordt, dus is het raadzaam zoveel mogelijk niets te doen. Dus moet ik andere onderwerpen vinden om over te schrijven: voeding bijvoorbeeld. Want tenslotte zijn al onze activiteiten gericht op het zelfvoorzienend worden op het gebied van voedsel.

Suiker zout vetNa mijn blogje van gisteren over de energiedrankjes stuitte ik ook op het werk de Amerikaanse onderzoeksjournalist Michael Moss. Hij deed onderzoek naar de verslavende werking van suiker, zout en vet en schreef er uiteindelijk een boek over. Niet alleen heeft de voedingsindustrie macht over wat ze in de producten stoppen en of het wel of niet in de supermarkten terecht komt, ook in de reclame oefenen ze veel macht uit. Vooral de reclame gericht op kinderen vind ik onethisch.

Als ik naar de natuurwinkel ga dan zie ik allerlei producten die je nooit in de reclameboodschappen op tv tegenkomt. Er wordt geen geld gestoken in reclame maar in de kwaliteit van de producten. De producten waar wel reclame voor wordt gemaakt komen uit de koker van de voedingsmiddelenindustrie. Hun doel is om hun producten voor zo laag mogelijk bedrag in de winkels te hebben liggen. De kwaliteit van de voeding is van minder belang. De goedkoopste ingrediënten zijn suiker, zout en vet. Deze producten hebben ook een hoog verslavend effect. En juist die ingrediënten, vond Michael Moss uit, worden zodanig gebruikt dat er een afhankelijkheid ontstaat bij de consument. Precies wat de fabrikanten willen: herhalingsaankopen.

Moss kwam er zelfs achter dat de meeste mensen die te maken hebben met het produceren van voedsel zelf zo min mogelijk voorbewerkt voedsel eten. Die mensen weten wat er in zit en wat het effect is. Zij prefereren verse groente en fruit en voedsel dat zo min mogelijk bewerkingen heeft ondergaan. Dat zegt genoeg en motiveert mij des te meer om door te gaan met zelfvoorzienend worden wat mijn voedsel betreft. Ik heb inmiddels zelf de stelregel: alles wat je aan reclame op tv ziet zouden we niet moeten eten. Goede voeding heeft namelijk geen reclame nodig.

Meer lezen: Michael Moss: Zout, suiker, vet – Hoe de voedselindustrie ons in zijn greep houdt, uitgeverij Carrera, 352 blz. 19,90 euro.