De treurige wilg

In onze voortuin staat een schitterende treurwilg, aangeplant in de jaren ’70, toen mijn schoonouders het huis gingen bewonen. Na een aantal jaar, tijdens een strenge winter, is hij bijna doodgevroren. Toch heeft hij het wonderwel overleefd. Gevolg is dat het geen boom met één rechte stam is geworden maar al vrij snel uitloopt in vier stammen.

De gesnoeide treurwilg

Afgelopen vrijdag is hij gesnoeid. Twee klimmers, boomverzorger van beroep, zijn de boom in geklommen. Met kettingzagen en een hoop kabaal hebben ze de treurwilg een onderhoudsbeurt gegeven. Vooral onze jongens waren erg onder de indruk. Blijkbaar konden ze zich de laatste keer niet goed meer herinneren. Dat was ook al zeker vijf of misschien zelfs zes jaar geleden, dus werd het wel weer eens tijd voor groot onderhoud.

Hij staat er nu wat treurig bij. De vorm van de boom is nu goed te zien en vooral waar de vorstschade is opgetreden. Door regelmatig te snoeien kan een treurwilg heel oud worden. De klimmers constateerden een gezonde boom. Tijdens heftige voorjaarsstormen is het vooral de treurwilg die indruk maakt en laat zien wat een geweld de natuur kan hebben.

Snoeien kunnen wij niet zelf, ons rest het opruimen van de enorme berg snoeiafval. Het is nu zaak om dat netjes tot kachelhout te verwerken. Eigenlijk had de boom vorig jaar al gesnoeid moeten worden, maar wij waren te druk met de aanleg van het permacultuur landschap. Het snoeiafval is ideaal om aanmaakhoutjes van te maken. Tenslotte is het wilgenhout. Deze winter hadden we totaal geen wilgenhout meer, dus was het iedere keer een hele toer om de kachel aan te krijgen.

Wat nu ook te zien is zijn de gaten die de grote bonte specht heeft gemaakt. Als je die specht aan het werk hoort dan begrijp je niet hoe zo’n kleine vogel met zoveel geweld zoveel slagen per minuut kan produceren. Het lijkt wel een drilboor. Niet vreemd dat een van de meest gestelde vragen op internet is: “Waarom krijgt een specht geen hoofdpijn van het tikken?” Wat is de natuur toch wonderlijk!

 

 

Bertha de hen weer in de bocht

Na de ruiperiode van onze kippen, ze zien er weer schitterend uit, was ik behoorlijk ontstemd over het feit dat de dames nog steeds geen eieren legden. Dus haalde ik weer speciaal een zak legkorrels om ze te stimuleren. Maar al wat er kwam geen eieren. Wat waren dit voor kippen? Wanneer zouden ze weer moeten gaan leggen. Leggen ze soms de hele winter niet? In de boekjes staat dat Bielefelder kippen zeker 220 eieren per jaar kunnen leggen. De ervaring met kippen schiet werkelijk te kort.

De eieren waar Bertha op zat te broeden.

De eieren waar Bertha op zat te broeden.

Afgelopen woensdag- en donderdagavond was ineens Bertha weer niet in het nachthok verschenen, dus gingen alle alarmbellen weer af. Vrijdagochtend verscheen ze weer toen ik de kippen voerde. Daarom zag ik mijn kans schoon en hield haar goed in de gaten om na te gaan waar ze naar toe verdween. Onder een grote bos snoeihout, wat eerdaags versnippert moet gaan worden, trof ik haar aan.

Ik wist niet wat ik zag. Een enorme hoeveelheid eieren. Ik telde er een stuk of 18. Bertha zat, net te ver weg om goed bij haar te komen, waarschijnlijk ook nog op een hoeveelheid eieren. De hennen hadden dus wel degelijk eieren gelegd alleen niet zoals voorheen in het nachthok. Een paar eieren waar ik redelijk bij kon komen heb ik meegenomen. Ze stonken een uur in de wind, dus heb ik ze direct in de groenbak gedeponeerd. Uit een aantal kwam een groene smurrie, brrrr.

Gisteren zijn wij aan de slag geweest om Bertha te bereiken. Dat was nog een hele klus. De stapel snoeihout is een geweldige schuilplaats. Om haar van het nest af te kunnen halen moesten heel wat takken weggehaald worden. Maar toen waren we er nog niet. Hevig verzet volgde en ze begon gelijk te pikken. Dus heb ik eerst maar stevige handschoenen aangetrokken en een veiligheidsbril opgezet. Gelukkig was de mooie schuilplaats ook direct haar gevangenis, want ze kon geen kant op, dus kon ik haar al pikkend en tegensputterend van het nest plukken.

Onder Bertha lagen ook nog eens 16 eieren. Aan het verschil in kleur konden we goed zien dat beide hennen daar aan het leggen waren geweest. De andere eieren zijn ook in de groenbak verdwenen. De rest van de dag heeft Bertha in de afgesloten ren gezeten. Gelukkig is ze vandaag zichtbaar geweest en nu zit ze weer gewoon in het hok.

Nu is het de uitdaging om ze weer in het hok aan het leggen te krijgen. En zo niet, dan toch wel te achterhalen waar ze hun eieren dan leggen. Vandaag heb ik de legplek nog even gecontroleerd, maar trof geen eieren aan. Dus zal ik ze de komende dagen weer goed in de gaten moeten houden.

 

 

Een halve haan is beter dan geen haan

Gek eigenlijk dat je je zonder het te weten hecht aan de beesten in je omgeving. En dan heb ik het niet over onze katten, waar ik behoorlijk aan gehecht ben, maar over onze kippen. Niet heel vreemd, tenslotte geef ik ze iedere dag te eten en de kippen geven ons een ei, als ze niet in de rui zijn tenminste. Deze bewustwording dringt vandaag langzaam bij mij door en niet eens vanwege Dierendag.

Karel zonder staart

Karel zonder staart

Gisteren werd ik opgeschrikt door een hoop kabaal bij ons op de hof. De buitengeluiden waren anders dan normaal en klonken niet goed. Dus ging ik op onderzoek uit en trof beide zonen met vrienden aan in de garage met een hond. Door de flarden van de verschillende verhalen maakte ik op dat de hond achter onze kippen aan had gezeten. Een kip is gepakt kreeg ik te horen, maar of hij nog leefde wisten ze niet. De schrik sloeg mij om het hart.

Ik stoof naar de plek waar de kip zou moeten liggen. In een hoekje naast het huis lag inderdaad een kip. Ik keek in een rode vederloze massa kippenvlees. Gelukkig zat er nog wat beweging in en bij het optillen bleek het onze haan Karel te zijn. Omdat zijn achterkant volledige was weggevaagd had ik hem niet herkent. Hij was behoorlijk in shock. Nadat ik hem een tijdje in mijn armen had gehouden, geaaid, gewiegd, geknuffeld en zachtjes toegesproken zette ik hem in het nachthok.

Uiteindelijk toen hij weer bij zijn positieven was gekomen nam hij een spurt uit het hok, sjeesde de tuin door en verdween onder de heg. Daar zat hij veilig. Maar nu werd het tijd om op zoek te gaan naar de hennen, want over hun lot was nog niets bekend. Een eind verderop in de tuin liepen ze te scharrelen alsof er niets gebeurd was. Een pak van mijn hart.

Inmiddels was de buurman gekomen om zijn nog jonge Rottweiler op te halen. Hoe hij uit hun tuin was gekomen was een raadsel. Toch vonden wij onder de coniferenhaag een plek waar hij doorheen gekomen was. De hondenharen hingen nog aan het prikkeldraad.

Niet lang daarna kraaide Karel er weer flink op los en omdat het inmiddels tegen etenstijd liep kwam hij uit zijn schuilplaats om te komen eten. Zoals het er naar uitziet is het met een sisser afgelopen. Net nu de dames weer voorzien zijn van een compleet verenkleed heeft Karel een kale kont. We houden hem nog een tijdje goed in de gaten. Karel ziet er echter wel heel zielig uit, het lijkt net of hij is gehalveerd.

Kippenzadels tegen kale plekken

Kippen houden komt meer bij kijken dan je op het eerste gezicht zou denken. Vorig jaar kreeg ik zes kuikens, net uit het ei. Het bleek om twee hennen en vier hanen te gaan. Hun eerste verblijf was een konijnenhok, dat we na een paar weken iedere dag even buiten op het gras zette. Nadat mijn man met zorg een geweldig mooi kippenhok had gebouwd, wat enige weken in beslag had genomen, waren de kuikens inmiddels groot genoeg om permanent buiten te blijven. Dus verhuisden ze naar het nieuwe hok waarmee ze ook steeds meer ruimte kregen om te scharrelen.

Onze scharrelende kippen

Onze scharrelende kippen

Kip Bertha stond onderaan in de pikorde wat zich letterlijk uitte in een kale plek in de nek. Vooral de hen Truus was nogal een dominante tante en had de neiging haar zuster flink op de huid te zitten als één na laatste in de pikorde. Na een aantal weken had Bertha meer weg van een kalkoen dan van een goed gevulde hen met een flinke verenkraag. Ze zag er nogal armoedig uit. Arme hen, ik had met haar te doen.

Maar Bertha liet zich niet domineren. Vaak scharrelde ze in haar eentje rond en ging soms zelfs ’s nachts het hok niet in. Wat wil je ook met al die hanen! Toch kwam er na verloop van tijd een behoorlijk grote kale plek op de rug bij. Daarmee was de maat vol en werd het tijd om ons van een aantal haantjes te ontdoen. Het haantjesgedrag en het gekraai werd ook te veel. Twee hanen verkochten we via internet en de minkukel van het geheel ging in de pan.

De hennen kregen wat meer rust evenals de enig overgebleven haan. Maar of de kale plekken echt van het pikken kwam konden wij niet bewijzen, dus hebben we er wat over nagelezen.

Er zijn meerdere oorzaken waarom kippen kale plekken krijgen volgens de verschillende literatuur:
• Ze kunnen in de rui zijn, wat jaarlijks plaatsvindt;
• Ze kunnen luizen hebben waardoor ze zelf de veren uittrekken;
• Het kan zijn dat ze niet het juiste voer krijgen;
• Het kan door stress komen;
• Of ze worden gepikt door andere kippen.

In eerste instantie hebben we gecheckt of ze het juiste voer kregen. We kopen volledig biologisch voer van goede kwaliteit en af en toe voegen we nog wat speciaal voer toe als kippencruesli en legvoer, dus daar kan het niet aan liggen. Luizen is bijna niet mogelijk omdat het bij slechts één kip voorkomt en dan ook nog zeer plaatselijk. Stress is misschien ’s nachts het geval omdat ze dan dicht bij elkaar in het hok zitten, maar meestal zijn ze dan heel rustig. En de stress van teveel hanen is ook verminderd. Daarnaast hebben ze overdag alle ruimte dus vervelen doen ze zich niet.

Nadat Bertha precies tijdens onze vakantie broeds was geworden en ruim 21 dagen op een aantal eieren had zitten broeden, wat helaas tevergeefs bleek te zijn, was haar nek zo goed als hersteld en is ze inmiddels voorzien van een mooie grote verenkraag. Nu we weer een aantal weken verder zijn en de ruiperiode na de broedtijd op z’n einde loopt begint zowaar haar rug ook weer te herstellen. Het is wonderlijk hoe dat eruit ziet. Op haar rug ontstaan blauwe kokertjes waaruit de veertjes gaan groeien.

Nu Bertha zo mooi herstelt is helaas Truus aan de beurt. Nu heeft zij een kale rug. Waarschijnlijk is toch het dek gedrag van de haan de oorzaak. Door de afwezigheid van Bertha vanwege het broeden is Truus ongetwijfeld meer belaagd. Wat je overal leest is dat jonge hanen nogal onvoorzichtig te werk kunnen gaan en de hennen lelijk kunnen beschadigen. Op mijn zoektocht vond ik iemand die kippenzadels maakt ter bescherming van de hen door de haan. Het moet toch niet gekker worden.

Maar deze week las ik in het blad Landleven nog wat anders. Als het om goed leggende kippen gaat die een kale kont krijgen kan de oorzaak ook liggen aan de doorbloeding van de cloaca, daar waar o.a. de eieren uitkomen. Ze krijgen een dunnere huid vanwege het vele eierenleggen waardoor de verengroei wat minder wordt. We denken dat daar een deel van de oorzaak te vinden is.

 

Bertha is zoek

Tijdens onze vakantie verbleven mijn broer en zijn vriendin in ons huis om voor de dieren te zorgen en de tuin een beetje in de gaten te houden. Na een aantal dagen waren broer en vriendin ineens in paniek! Bertha, een van onze hennen, was zoek. Tja geen leuk vooruitzicht dat je bij thuiskomst van de kippeneigenaren moet meedelen dat een van de dieren de verzorging niet heeft overleefd. Wat te doen?

WP_004866Omdat broer en vriendin wilden voorkomen dat wij op onze vakantiebestemming werden lastig gevallen en van schrik overhaast de terugreis in zouden zetten, hebben ze de vooraf ingestelde hulptroepen voor noodgevallen ingeroepen. Mijn schoonzus die een eindje verderop woont en zelf kippen heeft wist ook niet wat te doen, evenals alle andere familie en vrienden. In de omgeving werd het signalement van de hen afgegeven voor het geval ze zich zou laten zien.

Eigenlijk waren er maar twee opties: de kip had zich verstopt om welke reden dan ook of was dood. Even ging de gedachte uit naar de dagelijks voorbijlopende mannen die met een plastic tasje een rondje lopen. Maar die gedachte ging te ver. Terecht want eerzame hardwerkende fruitplukker moeten gewoon tussen de middag met hun lunchpakketje een rondje kunnen lopen. Dus bleef de vertwijfeling over het lot van de hen. Tot ze na twee dagen ineens weer bij de voederplaats opdook om vervolgens weer twee dagen uit beeld te blijven. Dus de eerste gedachte nam de overhand: ze had zich klaarblijkelijk ergens verstopt.

Iemand in de kring van hulptroepen opperde dat ze misschien wel ergens een nestje had zitten. Wellicht was ze de weg overgestoken om in alle rust in het maisveld aan de overkant te gaan zitten broeden. Dus hebben broer en vriendin na dagen van zoeken in eigen tuin ook het maisveld alsnog uitgekamd. Zonder succes, de hen was onvindbaar. Maar de hoop bleef omdat ze zich om de dag toch even liet zien.

Met die mededeling kwamen wij thuis. Nog niet eerder is een van onze eenjarige hennen broeds geweest dus hoe dat in zijn werk gaat wisten wij ook niet. Hopend op een goede afloop vertrokken broer en vriendin weer naar hun eigen huis de stad. Nu was het onze beurt om op zoek te gaan en het mysterie op te lossen. Inderdaad liet Bertha zich de tweede ochtend zien. Ik zat op het vinkentouw om te achterhalen waar ze zich terugtrok. Aan de voorkant van de tuin dook ze in het struikgewas, maar bleef onzichtbaar.

WP_004870Twee dagen later dook Bertha weer op. Nu ging ik als een haas met fototoestel op zoek naar de plek waar ze eerder was verdwenen. Met succes werd het vermoeden bevestigd. Onder een struik lagen vier eieren! Zodra Bertha haar plek inneemt op het nest is ze door haar schutkleuren niet te zien. Niet gek dus dat niemand haar had gevonden.

Door de overvloedige regen ziet Bertha er uit als een armzalig scharminkel, dus hebben we, bevestigd aan het hek, een paraplu boven haar gezet. Nu is het afwachten geblazen op wat komen gaat. Broer en vriendin hebben al toegezegd op kraamvisite te komen als het zover is.

En toen waren er nog drie

Juli vorig jaar kregen wij zes kuikens van het ras Bielefelder. Na verloop van tijd kwamen we er achter dat het twee hennen en vier hanen waren. Niet echt een wenselijke situatie als het om eierenleggers gaat. Maar goed het is zoals het is en van kippen geen verstand dus wachtten wij rustig af wat komen ging.

De twee verkochte hanen

De twee verkochte hanen

Vanaf half januari gingen de hennen eieren leggen en konden we voor het eerst onze eigen eitjes eten. Wat een belevenis. Maar al rap was er reuring in het kippenhok. De hennen hadden geen leven met de overmacht aan hanen. Een van de beide hennen was op zeker moment zo toegetakeld dat haar nek kaal was. Dus moest er wat gebeuren om de rust te herstellen.

Eind januari schreef ik op mijn blog dat we hanen te koop hadden. Geen enkele reactie. Blijkbaar de verkeerde doelgroep en het verkeerde medium. Maar ik vond het toch wat ver gaan om ze op Marktplaats te zetten. Wie weet wat er op af komt en wat er van de hanen terecht komt. Maar ten einde raad heb ik vorige week toch maar een bericht geplaatst dat we Bielefelder hanen te koop hadden.

Binnen een dag hadden we drie reacties. Iemand deed een bod onder de vraagprijs, dat voelde niet goed. Maar gelukkig waren er twee liefhebbers aan wie we de afgelopen dagen de hanen hebben kunnen verkopen. De werking van Marktplaats is weer eens bewezen en mijn vertrouwen gegroeid.

Door de veranderingen in het kippenhok legden de hennen geen enkel ei. Ze waren van de leg. Maar gelukkig moeten ze op zeker moment toch hun ei kwijt en hadden wij weer een vers eitje bij het ontbijt. Waarmee de herkomst van twee spreekwoorden in de praktijk bewezen werd.

De alfahaan hebben we gehouden. De tweede en derde haan in rangorde hebben een mooie bestemming gekregen. Allebei zijn ze nu de trotse haan van een toom Bielefelder kippen. Ik ben er blij om. De laatste haan die we kwijt wilden was Minkukel waarover ik eergisteren al een blogje schreef. Met de ene haan en de twee hennen is de rust in het kippenhok weergekeerd.

 

Bielefelder hanen te koop

In juli hebben kregen wij zes kuikens van het geslacht Bielefelder, die inmiddels na een half jaar tot zeer fraaie en grote kippen zijn uitgegroeid. Van de zes kuikens waren er twee hennen en vier hanen. Het is de bedoeling dat we eieren gaan krijgen, met twee hennen lukt dat wel maar meer hennen zou welkom zijn. En vier hanen die inmiddels al behoorlijk hebben leren kukelen is wat druk.

Kijk mij eens mooi wezen!

Kijk mij eens mooi wezen!

Zeker nu de hennen de eerste paar eitjes gelegd hebben begint er een waar slagveld te ontstaan. De hennen worden voortdurend besprongen en rennen geregeld door de tuin op zoek naar een beschutte plek. Bovenop de ren zijn ze redelijk veilig. De hanen zijn namelijk zo zwaar geworden dat ze moeilijk op de ren kunnen springen.

Ook de hanen onderling maken ruzie. Het is zo nu en dan echt vermakelijk hoe twee hanen achter elkaar aanrennen. Niet even een kwestie van wegjagen, nee de gehele tuin door. De alfahaan laat zich gelden en de andere drie lopen er een beetje verloren bij. Dus willen we drie hanen kwijt. Het liefst geruild tegen hennen. Wie kan ons helpen? Het gaat om raszuivere Bielefelder hanen.

Bielefelders zijn dubbeldoel rassen, dat houdt in dat ze goed eieren leggen en ook geschikt zijn voor de vleesconsumptie. Bij ons zijn ze volledig biologisch gevoerd. Ook onze tuin is volledig biologisch, wij werken zonder kunstmest en bestrijdingsmiddelen. Ze hebben volledig vrije bewegingsruimte en zitten alleen ’s avonds in een gesloten hok.

Het was tot voor kort redelijk lastig om de kippen te fotograferen, maar de laatste weken lukte het steeds beter vooral als het richting voedertijd liep. Zelfs een van de hennen – die redelijk schuw zijn en meestal uit de buurt blijven – kwam steeds nieuwsgierig naar mij toe, pikkend naar de camera en naar mijn ring. Hierbij een serie foto’s.

Heb je interesse of ken je iemand die interesse heeft in een Bielefelder haan laat het dan weten. En heb je een Bielefelder hen te ruil of te koop dan zijn wij ook geïnteresseerd. Laat een bericht achter of stuur mij eventueel een mail naar jolanda.verburg11@gmail.com