De aardappelen in zak gaan goed

Inmiddels staan de aardappelen in zak, die ik in maart heb gepoot en in de kas had gezet, al weer een aantal weken buiten. Ze doen het goed. De groei is verder dan de aardappelen die ik in april in de volle grond heb gepoot. Niet verwonderlijk natuurlijk, want ze zijn eerder gepoot en stonden er lekker warmpjes bij. Ze moeten echter wel, in tegenstelling tot die in de volle grond, apart begoten worden.

Aardappel in zak

Aardappel in zak

Vorige week heb ik er nog maar een laag aarde in de zakken bijgegooid, want ik zag al een aardappel uit de aarde tevoorschijn komen. En aardappelen die het daglicht zien worden groen door de toename van solanine en zijn dan gelijk minder goed eetbaar. Het is algemeen bekend dat een groene plek op een aardappel duidt op gif.

Anders dan bij de tomaat kan bij de aardappel het groen weggeschild worden, maar beter is het om ze goed bedekt onder de grond te houden. Een groene, dat wil zeggen onrijpe, tomaat kan beslist niet gegeten worden, van 25 mg kunnen we al ziek worden en 400 mg kan dodelijk zijn.

Zoals het er nu uitziet lijkt het experiment met de aardappelen in zak te gaan slagen. Ik denk dat we over niet al te lange tijd al de eerste aardappelen kunnen oogsten. Dat zou mooi zijn want de laatste lichting van vorig jaar is nu echt op. En dat is dan eerder dan vorig jaar!

 

Aardappelen kweken in een zak

Tot nu toe heb ik alleen aardappelen gekweekt in de volle grond. Het is zwaar werk. Het planten is niet zozeer het probleem maar de aardappelen oogsten uit de zware klei is geen gemakkelijke klus. Vaak komt het ook voor dat we niet alle aardappelen opgraven en dan komen we ze het volgende jaar nog tegen. Dit weekend groef ik zelfs nog een paar aardappelen op van twee jaar geleden, herkenbaar door de specifieke rode kleur die we toen gepoot hebben.

De leuke tas van de Gamma

De leuke tas van de Gamma

Soms vraag ik mij af of het niet simpeler kan dus ben ik op onderzoek uitgegaan. In de boeken tuinieren met kinderen zijn voorbeelden van het kweken van aardappelen in een emmer of een kist. Dat schiet bij ons niet op met hoeveelheid die wij verbouwen. Maar toch ging het idee wel die richting uit want op internet kwam ik diverse filmpjes tegen over het kweken van aardappelen in zakken. Tijd voor een experiment.

Stap 1 is het vinden van de juiste zakken om de aardappelen in te kweken. Ik ben diverse tuincentra afgegaan maar kwam niets bruikbaars tegen. Toen door naar de Gamma. Daar kwam ik terecht bij zakken om puin af te voeren, maar die zijn weer veel te groot om mee uit de voeten te kunnen, dus vroeg ik het aan een verkoopster. “Nee kleinere zakken zijn er niet”, zei ze, “maar waarom gebruik je niet gewoon de Gammatassen? Die kosten maar 1 euro.”

Ik was blij verrast met de fijne meedenkactie van de verkoopster, daar heb je wat aan! En de tassen die ze in het assortiment hebben zijn nog geweldig leuk ook. Dus nam ik er een stapel mee naar huis. Een paar dagen later kwamen mijn man en ik in een winkel voor tuingereedschap en daar stuitten wij op aardappelkweektassen. Ze bestaan dus wel. Maar we schrokken van de prijs: 2 stuks voor € 19,95. Dat hebben wij slimmer gedaan constateerde ik.

Afgelopen weekend zijn we aan de slag gegaan. Eerst heeft mijn man met de boormachine een paar gaten in de tassen geprikt. Daarna de tassen gevuld met aarde en compost en per tas 4 aardappelen van het afgelopen jaar uitgepoot. Voorlopig staan ze nog even in de kas. Als het weer beter wordt zetten we ze gewoon buiten.

Een allerleukst filmpje van een Engelsman die aardappelen in potten kweekt (in plaats van in zakken), wil ik jullie niet onthouden. Het eerste filmpje is het planten en filmpje nummer 2 het oogsten. Het enthousiasme van de oogst is aanstekelijk. Nu nog kijken of het bij ons zo succesvol wordt.

 

 

Zon, regen en pispotjes – Dag 192

Wat hebben we toch een geweldige zomer! Alles groeit en bloeit dat het een lieve lust is. Ik zie bloemen, planten en vogels die ik nog niet eerder in mijn tuin heb gezien. Iedere dag ben ik weer verbaasd als ik wat nieuws ontwaar. Onlangs was daar zelfs een papegaaiachtige vogel groen met een rode kop en snavel en blauwe vleugels. Hij was vast ontsnapt uit een volière neem ik aan, die zal niet spontaan een nieuw leefgebied hier in de Betuwe gevonden hebben.

Toch heeft het ook een negatieve kant want door de overmatige zon afgewisseld met regen groeien ook de planten die ik liever niet in mijn moestuin heb. We zijn maar een weekje weggeweest maar de tuin leek wel ontploft. De afgelopen dagen zijn we flink aan de slag geweest om datgene wat we gezaaid en geplant hadden weer zichtbaar te maken. Met als resultaat: enorme bergen groen die we uit de moestuin hebben gehaald.

Vooral de haagwinde, ook wel pispotje genoemd, is een ware plaag in de tuin. Meterslange draden draaien zich overal langs en omheen. Aan het begin van het seizoen probeer ik zoveel mogelijk haagwinde te verwijderen door de wortels uit te graven. De wortels zijn witte lange draden en makkelijk te herkennen in de zwarte aarde. Maar dit jaar wint de haagwinde, evenals de distel die ook welig tiert. Bij het weghalen van al het ongewenste groen uit de aardappelbedden kwamen heel wat aardappelen tevoorschijn. Mooie grote aardappelen, terwijl ik een paar weken geleden nog dacht dat ik phytophthora in mijn aardappelen had, onterecht dus.

Niet alleen de moestuin maar ook de composthoop was overwoekerd. Ik kon geen compost meer scheppen. Daarom zijn we gisteren aan de slag gegaan om ook die weer toegankelijk te maken. De nieuwe composthoop met alle groene ‘afval’ is gigantisch. Door deze uitbraak van groei kan ik mij niet aan de indruk onttrekken dat de klimaatverandering een feit is. Een zachte winter en een voorjaar en zomer die bijna een maand voorlopen op wat normaal is. Wat kunnen we nog meer verwachten, vraag ik mij toch wat verontrust af?

 

Wat is er mis met de aardappelen? – Dag 148

Al twee dagen is regen verwacht, maar van elke vorm van nattigheid geen spoor. Fijn natuurlijk als je wat buiten wilt gaan doen. Maar niet als de moestuin snakt naar water. De was heb ik vanmorgen voor alle zekerheid binnen gehouden, maar toen wij vanmiddag na een rondje boodschappen doen thuis kwamen was er nog geen druppel gevallen, dus had ik het net zo goed buiten kunnen drogen. De atmosfeer is drukkend, ik heb er echt last van.

Al een paar dagen loop ik behoorlijk te snotteren, niet alleen mijn neus loopt leeg maar ook biggelen de tranen geregeld over mijn wangen. Vaak weet ik niet of het van de hooikoorts komt of dat het een verkoudheid is. De hele week was ik op pad en heb veel verschillende mensen ontmoet. Gisteren zat ik de hele dag in een bijeenkomst waar de airco hoorbaar stond te loeien, het was er gewoon fris. Vanmorgen zat mijn hoofd echt helemaal vol. Bij het vastmaken van mijn schoenen bonkte mijn hoofd als een gek toen ik weer overeind kwam. Voor mij is het duidelijk dat het deze keer niet alleen van de hooikoorts is maar ook een verkoudheid betreft.

En dan zijn daar nog de buien van mijn jongste zoon. Hij is bijna klaar met de basisschool, maar hij is niet te genieten. Bij het minste of geringste zit hij in de hoogste boom en blèrt de hele tent bij elkaar. Dat kan ik er vandaag echt niet bij hebben. Wij wijten het aan de verandering die hem te wachten staat. In een winkel met schoolspullen begon hij zowat te stampvoeten toen hij niets kreeg. We hebben allemaal onze dag weleens niet zullen we maar denken.

Dan is er ook nog de aanblik van de aardappelen. Een paar dagen geleden begonnen ze er wat armetierig uit te zien. Dus heb ik de sproeier erop gezet. Ook de aardappelen hebben duidelijk last van de droogte, dacht ik bij mijzelf. Maar vriendin Jenny constateerde dat ze geen last hebben van de droogte maar dat de aardappelziekte Phytophthora heeft toegeslagen. Goed dat ze dat zag, want dat had ik niet bedacht. Dus zijn we aan de slag gegaan om alle aangetaste bladeren te verwijderen inclusief de stelen, want anders worden de aardappelen zelf ook aangetast en gaan alle planten eraan.

De Phytophthora infestans is een schimmel die vooral door vochtige omstandigheden ontstaat. Nou dat valt de laatste weken wel mee. Het zorgt ervoor dat de groei stopt, de oogst zal dus een stuk lager liggen. Ik heb de riek in de grond gezet en wat aardappelen naar boven gehaald. Mooie jonge aardappelen, ze waren wat klein maar zagen er goed uit. Het is nu zaak om alle planten goed in de gaten te houden en zo nu en dan wat te oogsten om te zien of de aardappelen geïnfecteerd raken. Zo niet dan kunnen ze gewoon in de grond blijven zitten, de beste plek om ze te bewaren.

In mijn onderzoekje naar de oorzaak en de mogelijke bestrijding van de ziekte kwam ik het verhaal tegen dat de ziekte zich voor het eerst voordeed in het jaar 1845 waarbij alle oogsten in heel West-Europa mislukten met veel hongersnood tot gevolg. Waarschijnlijk is de ziekte veroorzaakt door besmette aardappelen afkomstig uit Mexico of Noord-Amerika. Vooral Ierland had sterk te lijden van de mislukte oogsten tussen 1845-1849 waardoor velen de hongerdood stierven. Dat was het begin van de grootschalige emigratie van Ieren naar de Verenigde Staten.

Bij de bestrijding ben ik blijven steken bij chemische middelen als fungiciden van bedrijven als Bayer. Nou mij niet gezien. Ik heb alle aangetaste bladeren en planten in de compostbak van de gemeente gedaan. Onder hoge temperaturen worden de schimmels vernietigd. Dat zou kunnen in de eigen composthoop waar temperaturen ook flink kunnen oplopen, maar ik neem liever het risico niet.

Dichten, aardappelen en voetbalkampioen – Dag 71

Vandaag was het een andere zaterdag dan normaal, gezellige maar een erg volle dag. In de ochtend kregen wij bezoek van iemand die een luisterrijke plek zoekt om rustig te kunnen dichten. Wij hebben een grote schuur achter het huis waar geregeld mensen komen klussen aan hun bootje of auto. Manlief is zowel gek op auto’s als op boten. Hij restaureert al jaren zijn eigen houten boot en dat trekt andere botenmensen aan. Vooral op zaterdag hebben we altijd flink wat aanloop. Zo ook vandaag. Daar past wel een dichter bij dus van ons kan hij komen. Ruimte en inspiratie genoeg.

Nadat de dichter was geweest moesten nodig de laatste aardappelen de grond in. Dat is vandaag ook geklaard. In het najaar wordt de uitdaging om de aardappelen in te kuilen zodat we ze lang goed kunnen bewaren. Dit jaar hebben we weer twee soorten biologische aardappelen, een vroege en een wat latere soort die ik beide nog niet ken.

WP_000853Maar er was meer aan de hand vandaag. De middag stond volledig in het teken van de voetballende kinderen. Op de club was het een drukte van jewelste. Er konden namelijk vier teams kampioen worden. Teams die ook nog eens alle vier thuis speelden. Alle opa’s, oma’s en andere familieleden waren opgetrommeld om naar de kampioenswedstrijden te komen kijken. Onze jongste zoon kon kampioen worden met zijn voetbalteam. En zo geschiedde.

Na een geweldige wedstrijd volgde het feest. Met een platte kar achter een tractor gaan de kampioenen een rondje door het dorp, gevolgd door friet eten van de plaatselijke frietbakker en sponsor van de club. Het is al de vierder keer dat mijn jongste zoon kampioen wordt. De leider van het team heeft een groot huis in het midden van het dorp en daar was, even als de andere jaren, ‘spontaan’ een groot feest met barbecue en drank. Moe van de volle dag maar met een voldaan gevoel nog even gauw een stukje schrijven. Bij deze.

 

PS. Mijn mannen zitten ondertussen voor de tv en kijken hoe Marijke Helwegen te water gaat bij Sterren Springen. “Ze gaat vast met de rollator”, grapte de oudste zoon.

 

 

Wat de boer niet kent – Dag 60

Dit weekend heb ik twee soorten biologische aardappelen gehaald. Aan de hoeveelheid die de leverancier biedt blijkt wel dat er nog maar weinig biologisch geteeld wordt. Van de 20 soorten zijn er maar twee biologisch. En echt veel duurder zijn ze ook niet dus daar ligt het niet aan. Maar hier op het platteland is men van de traditie en geldt nog ‘wat de boer niet kent, vreet hij niet’.

AARDAPPEL-MANDDe twee soorten aardappelen die ik vorig jaar had waren heerlijk, maar beiden niet te krijgen dit jaar. Dus ben ik aangewezen op de andere twee rassen. We hebben nu Santé en Frieslanders, waarbij de eerste een vroeg ras is dat minder lang bewaard kan blijven en de Frieslanders komen later en zijn ook beter te bewaren. Dit jaar poten we nog meer aardappelen omdat ze het afgelopen jaar al weer vrij snel op waren. Ik kan nog niet goed plannen hoeveel we nu verbruiken in een jaar. De Santé gaat in de moestuin en naast het pompoenenveld in de wei maken we een extra strook voor de Frieslanders.

Vanmorgen hebben vriendin Jenny en ik de aardappelbedden in de moestuin verder afgewerkt. De paadjes zijn bijgewerkt met houtsnippers en de bedden onkruidvrij gemaakt. Het was heerlijk om even flink het luie zweet eruit te werken. De afgelopen dagen was ik behoorlijk druk en vooral veel met mijn hoofd bezig geweest. Allerlei klussen afronden, de BTW aangifte, de belastingen de deur uit, stukjes schrijven, stukken lezen en natuurlijk de komende Europese verkiezingen waar ik aan deel ga nemen.

Vanavond heeft manlief Matthijs de bedden gefreesd. Hopelijk de allerlaatste keer, want frezen, spitten en ploegen hoort niet in de permacultuur. Het is goed te zien welke stukken grond de afgelopen jaren zijn bewerkt, die grond is geweldig mooi. De nieuwe delen die bij de moestuin zijn getrokken zijn lang zo mooi niet als de oudere bedden. Het bewijs dat het een aantal jaren duurt voordat je op de klei mooie grond hebt. Maar we houden vol.

Deze week hoop ik alle aardappelen uit te poten zodat we over een paar maanden lekker verse aardappeltjes hebben. Zo jong dat ze in de schil gekookt kunnen worden, heerlijk ik verheug mij er nu al op. Alleen onze jongens piepen altijd over de schil. Pas de laatste paar jaar kweek ik zelf aardappelen, voor die tijd aten we aardappelen nooit zo jong. Gewoontedieren zijn het, onze jongens, aardappelen hoor je te schillen. Wat de boer niet kent….. gaat er bij onze jongens niet in, helaas.