Dutch sustainable fashion week 9-18 oktober 2015

Sinds het ontstaan van de Dag van de Duurzaamheid heb ik altijd zelf acties uitgevoerd of aangehaakt bij anderen activiteiten. Maar ik moet nu constateren dat het deze keer een beetje aan mij voorbij is gegaan. Na verloop van tijd treedt er ook een soort moeheid op voor jaarlijkse activiteiten, constateer ik bij mijzelf. Daarbij komt ook dat dit jaar een grote demonstratie plaatsvond op 10 oktober tegen TTIP, het handelsverdrag tussen de EU en de VS. Daar was ik veel meer mee bezig.

Eco fashion (Kuyichi)

Kuyichi

Ondanks dat ik weinig aandacht besteed heb aan de Dag van de Duurzaamheid wil ik hierbij toch aandacht vragen voor een onderwerp wat mij na aan het hart ligt, namelijk duurzame kleding. Tenslotte is dat mijn oude vakgebied. En juist bij het maken van kleding gaat nog steeds veel mis. Of het nu ondeugdelijke fabrieken zijn, slechte arbeidsomstandigheden, kinderarbeid of het gebruik van chemicaliën bij de verbouw van grondstoffen en/of de fabricage, er valt nog een hoop te verbeteren.

Zelf koop ik niet zo veel kleding meer. Het is net als met eten van vlees: koop bewust en als het even kan biologisch en/of duurzaam. Als ik dan wat koop let ik goed op waar het vandaan komt en welke grondstoffen zijn gebruikt. Of ik koop tweedehandskleding, iets wat ik vroeger nooit deed. Maar als ik zie wat voor mooie kleding tweedehands verkrijgbaar is dan zou ik wel gek zijn om veel geld uit te geven aan iets wat ook nog eens heel duurzaam is.

Ik koop zeker niet meer zoveel kleding als ik vroeger. Als ik mijn kast opentrek dan zit die al vol. Ik heb namelijk een constant gewicht en dus maar één maat in de kast hangen. En zo enorm modebewust als ik vroeger was dat is ook wel een beetje over. Het maakt niet zo heel veel uit wat ik draag als het maar lekker zit en praktisch is voor hetgeen dat ik doe.

Veel mensen willen best duurzame kleding aanschaffen, maar weten niet waar ze dat vandaan kunnen halen. Daarom is het nog steeds erg belangrijk om daar aandacht voor te vragen. Er zijn bekende merken die er reclame voor maken maar dat bereikt niet iedereen. Daarom zou het heel mooi zijn als de hele keten van de kledingindustrie duurzaamheid zou adopteren maar voor het zover is is nog een lange weg te gaan. Dus wil je er als consument wat aan doen verdiep je dan in wat er is en koop bij die winkels die daar expliciet aandacht aan schenken.

Om te checken of jouw kleding aan de eisen voldoet zijn de volgende aspecten van duurzame kleding geformuleerd:
1. Een zo laag mogelijke milieu-impact
2. Milieuvriendelijke behandeling van stoffen
3. Fairtrade
4. Diervriendelijke productie
5. Made in Europe
6. Recycle en reuse
Meer hierover lees je op de site van Dutch Sustainable Fasion Week.

Schone kleren willen we toch allemaal!

Plastic soep

Willen we iets veranderen aan ons gedrag of levensstijl dan is het heel effectief om bij kinderen te beginnen. Hoewel ik behoorlijk milieubewust ben hebben mijn kinderen mij door de jaren heen toch geregeld ergens op gewezen waar ik mij eigenlijk helemaal niet van bewust was. Als de school er op een ludieke aanstekelijke manier mee omgaat dan blijft het hangen en komen ze thuis met de verhalen.

Vogel vol plastic

Vogel vol plastic

Zo gaf ik onlangs weer een gastles op de plaatselijke basisschool over duurzaamheid. Altijd leuk om te doen. Ik vertel dan ook over de afvalberg die we met z’n allen produceren. Vandaag was het kinderprogramma Klokhuis goed bezig met het onderwerp “Zwerfafval”. Een groepje kinderen ging onder leiding van een milieudeskundige op zoek naar zwerfafval op het strand. Een berg vol afval waaronder veel plastic was het resultaat. Vooral touwen, doppen van flessen en ballonnen met plastic draad eraan worden veel gevonden.

Plastic op het strand

Plastic op het strand

Plastic is funest voor het milieu. Plastic valt heel langzaam uiteen in hele kleine stukjes die uiteindelijk ergens in de maalstromen van de oceanen worden meegezogen totdat er een plastic soep ontstaat van enorme omvang. Dieren zien het verschil niet tussen plankton, een visje of iets anders eetbaars en plastic. Op internet zijn veel foto’s te vinden van dieren die het eten van plastic niet overleefd hebben. Heel treurig om te zien.

Gelukkig is er geregeld aandacht voor de plastic afvalberg die we met z’n allen produceren, maar het kan altijd beter. Iedereen heeft daar zijn eigen verantwoordelijkheid in. De producent die minder plastic moet verwerken, de consument die minder plastic moet kopen en de onverantwoordelijke burger die zijn plastic niet zomaar op straat moet achterlaten. En als we er geregeld bij stil staan helpt dat mee om de afvalberg te verkleinen en de plastic soep te verminderen. We kunnen er allemaal wat aan doen.

Hier kun je de aflevering van Klokhuis bekijken.

 

Waarom is ons voedsel zo duur? – Dag 360

In mijn blogje van vorige week vertelde ik over de redenen waarom ik mijn eigen voedsel produceer. Vandaag stuurde iemand mij een linkje toe naar een onderzoek dat gedaan is naar de werkelijke kosten van voeding uitgevoerd in de UK. Ik kan wel zeggen dat ik een idee had dat het niet goed zat met onze voedselvoorziening en onze verbondenheid met voeding, maar dat het zo erg is had ik niet verwacht.

Voedselindustrie NEFVolgens de onderzoekers van de onafhankelijke “think-and-do-tank” New Economic Foundation (NEF) draagt een succesvol voedselsysteem bij aan ons welzijn, kent een sociale rechtvaardigheid en levert een positieve bijdrage aan het milieu. De doelstelling van de NEF is het doen van onderzoek teneinde de kwaliteit van leven te verbeteren op alle denkbare gebieden. Helaas kwam men tot een aantal ontnuchterende conclusies ten aanzien van de voedselindustrie:

  • Het is geen duurzaam systeem en heeft een negatieve impact op het milieu ter grootte van 6,3-7,9% van de totale prijs van voeding;
  • De voedselproductie is enorm energie-intensief en inefficiënt, om 1 calorie te produceren worden 8 calorieën verbruikt;
  • De banen in de voedselindustrie zijn slecht en laagbetaald;
  • Het systeem is complex en hoogst ondoorzichtig;
  • Het land dat gemoeid is met de productie van voedsel is voor slechts 0,25% in handen van de burgers;
  • De enorme prijsschommelingen treffen vooral de armste gezinnen.

Naast het efficiënter en transparanter maken van het systeem is het ook zaak om onze relatie met voeding te verbeteren. Toch zijn de onderzoekers optimistisch omdat er ook goede voorbeelden te vinden zijn waar de totale industrie notie van zou moeten nemen, zoals:

  • Kleinschalige productie;
  • Circulair systeem voor grondstoffen en hulpbronnen;
  • Focus op lokale productie waardoor de supply chain wordt verkort;
  • Verbeteren van sociale zekerheid van werknemers;
  • Hoogwaardige voedselproductie met oog voor het milieu;
  • Meer en betere samenwerking in de gehele sector waardoor een win-win situatie ontstaat.

Een gezamenlijke inspanning van overheid, voedselindustrie en consumenten kan leiden tot een goedkoper en gezonder systeem, waar zowel de mens, de planeet als de welvaart beter van wordt.

Het volledige rapport is hier te downloaden.

Duurzaam leven kan altijd beter – Dag 343

Zelf probeer ik duurzaam te leven en vind ik dat ik al behoorlijk goed bezig ben, maar soms realiseer ik mij dat het altijd nog beter kan, vooral als ik bij andere mensen zie hoe ze bezig zijn. Dus ben ik geïnteresseerd hoe anderen dat doen om er wat van op te steken. Zo kwam ik een Belgisch gezin tegen die heel ver gaan in duurzaam leven. Toch viel mij gelijk een aantal dingen op die ik beslist niet wil. Het Belgische gezin heeft geen televisie en geen radio, staat de telefoon meestal uit en gebruiken ze nooit de douche. Zo ver wil ik echt niet gaan.

Consuminderen1De levensstijl van het Belgische gezin doet mij erg denken aan de christelijke levensstijl zoals ik dat in mijn familie en uit mijn opvoeding ken. Ik heb mijn christelijke opvoeding altijd als een keurslijf ervaren en daar wil ik beslist niet naar terug. Natuurlijk zijn er eigenschappen uit mijn opvoeding die ik ondersteun en toepas, zoals zuinigheid. Iets wat nog goed is gooi je niet zomaar weg. Of je bewaart het, of verkoopt het of geeft het weg. Vandaar dat het in onze schuur net een uitdragerij lijkt. Maar als ik iets nodig heb voor de tuin of in huis kom ik vaak na even zoeken wel wat bruikbaars tegen.

Toch vind ik een leven zonder televisie en zeker zonder radio niet gewenst. Ik wil toch contact blijven houden met de rest van de wereld en daar deelgenoot van zijn. Ook wil ik bepaalde luxe niet kwijt zoals de douche. Je hoeft helemaal niet iedere dag uitgebreid onder de douche te staan. Maar zo af en toe neem ik daar extra de tijd voor. Vanuit onze badkamer kijk je zo het weiland in. De combinatie van het warme water en de weidse blik leidt altijd tot enorm veel inspiratie en dat wil ik echt niet missen. Dat is niet eens een luxe maar een noodzakelijke behoefte.

Wat mij wel heel erg aansprak bij het Belgische gezin is dat ze nog maar twee dagen hoeven te werken om hun levensstijl te financieren. En daar ligt voor mij ook een enorme uitdaging. Daarom ga ik door met mijn voornemen om zelfvoorzienend te worden. Het doel daarbij is los komen van de verslavende werking van onze consumptiemaatschappij waardoor we zoveel mogelijk in vrijheid kunnen leven. Zoals gezegd het kan altijd beter en dus blijf ik zoeken naar manieren om nog duurzamer te leven.

Bekijk hier hoe het Belgische gezin dat doet:

 

 

Eetbare achtertuin – Dag 318

Afgelopen week gaf ik een lezing over duurzaamheid en vertelde daarbij over wat ik doe om mijn omgeving te verduurzamen. Het is namelijk mijn ambitie om de wereld een beetje mooier te maken, tenslotte wil ik mijn kinderen iets goeds nalaten. Mijn belangrijkste activiteit is op dit moment het aanleggen van een permacultuur landschap. Duurzaamheid gaat over “people, planet, profit” en al die elementen zijn terug te vinden in de permacultuur. Het doel van permacultuur is mensen te voeden zonder schade toe te brengen aan de aarde. Daarin zitten alle drie de elementen van duurzaamheid.

PermacultureDe mens zorgt ervoor dat de natuur optimaal zijn gang kan gaan zodat er voedsel kan groeien. Gezonde voeding is alleen mogelijk als de grond vruchtbaar is. Daar begint het mee. Permacultuur is een ontwerpsysteem waardoor alle elementen die nodig zijn voor een de natuurlijke kringloop optimaal benut worden. En de beloning van een gezonde natuur is een rijke oogst.

Een van de vragen die ik terugkreeg was of het ook mogelijk is om permacultuur op kleine schaal toe te passen. Tenslotte heeft niet iedereen een paar hectare ter beschikking om een heel gezin van te kunnen voeden. Natuurlijk is het mogelijk om bijvoorbeeld je achtertuin tot permacultuurtuin om te vormen. Dat wil niet zeggen dat je daarmee een heel gezin kunt voeden, maar een bijdrage levert het zeker op. Hoe dat kan laat Katherine zien in de volgende leuke film waarin ze vertelt over haar eetbare achtertuin.

 

 

Jongeren komen op voor eerlijke voeding – Dag 310

Kijk dat mag ik graag zien: jongeren die nadenken over wat ze eten en opstaan tegen bedrijven die voeding op de markt brengen die de gezondheid kunnen ondermijnen. Ik heb wel vertrouwen in de opkomende generatie. Hoewel velen meegaan in de mainstream omdat ze erbij willen horen, zijn er toch ook jongeren die daar tegen ingaan.

Vraag aan jongeren tussen 15 en 18 jaar wat ze het liefste eten en velen zullen zeggen dat ze graag een hamburger eten bij McDonalds. Ik heb het daar nooit zo op gehad. Alleen de ijs en milkshakes kan ik nog wel waarderen. Maar die vieze kleffe broodjes en die vette homp vlees erop met een verdwaald blaadje sla en een schijfje tomaat kunnen mij niet bekoren.

Jongeren en duurzaamheidDat er dan toch jongeren zijn die hun vraagtekens zetten bij de fastfoodcultuur vind ik prijzenswaardig. En dat ze zelfs een hele campagne op touw zetten en de grote voedingsconcerns als Coca Cola, Nestlé, Danone en Mondelēz aanspreken is echt geweldig. Ze richten zich tot de CEO’s van de concerns met de vraag om hun producten eerlijker en meer duurzaam te produceren. Dat is toch de minst moeilijke stap, daarmee wordt nog niet eens aandacht gevraagd voor alle suikers, kleurstoffen, E-nummers, vetten en wat er nog meer voor ongezonde middelen in hun producten zit.

Als moeder heb ik een wens: dat mijn kinderen ook voor dit soort zaken op de bres springen. Voorlopig is dat nog niet altijd zo. Ik moet het doen met pubers die zich eerder afzetten tegen hun activistische moeder. En daar kan ik ze ook weer geen ongelijk in geven. Als puber heb je tot doel om jezelf los te maken van je ouders en je eigen weg in het leven te vinden. Ik heb er alle vertrouwen in dat het wel goed komt met de jeugd in het algemeen en mijn kinderen in het bijzonder.

Jongeren en social media is een combinatie die werkt. De campagne bestaat uit een aantal korte filmpjes die te zien zijn op YouTube. Hier zie je er een.

 

Dag van de Duurzaamheid – Dag 252

Vandaag is het 10-10 de Dag van de Duurzaamheid. Deze dag wordt ieder jaar georganiseerd door Urgenda. Door het land zijn tal van evenementen en daarnaast hebben heel veel mensen nog eigen acties op touw gezet. Er is zoveel leuks te doen vandaag, maar helaas kan ik mijzelf niet in tweeën delen dus moet ik keuzes maken. De afgelopen jaren heb ik ieder jaar voorgelezen over duurzaamheid uit de boeken van Mr. Finney op de basisschool van mijn kinderen. Ook dit jaar gebeurt dit weer. Maar nu mijn kinderen daar vanaf zijn heb ik mij niet meer aangemeld en kan ik ook eens naar andere activiteiten.

De dag begint met een duurzaam ontbijt en wordt afgesloten met de Nacht van de Duurzaamheid. Bij mij in de buurt in Meteren kan je een bezoek brengen aan een duurzaam energie neutrale seniorenwoning in aanbouw. Omdat het huis nog maar half af is geeft het een mooi beeld van de materialen waaruit het huis gebouwd wordt. Zo wordt er onder andere gebruik gemaakt van stro.

Maar je zal het altijd zien keuze genoeg en toch weer geen tijd omdat er nog zoveel meer te doen is dan alleen duurzaamheid. Het succes van het basisinkomen houdt mij vandaag meer bezig. Vanmiddag spreek ik in Delft op het congres van het European Minimum Income Network (EMIN) in samenwerking met de Stichting European Anti Poverty Network Nederland (EAPN). Uiteraard over de mogelijkheid van het basisinkomen als oplossing voor het armoedeprobleem.

Vanavond ben ik uitgenodigd door de Jonge Stedelingen in Pakhuis de Zwijger te Amsterdam om mee te praten over de toekomst van arbeid. Waarbij met name over de toekomst van jongeren gediscussieerd wordt. Ook hierbij speelt natuurlijk het basisinkomen een rol. En dan is er ook nog een vriendin die jarig is op deze dag en vanavond haar verjaardag viert. Heel leuk allemaal, maar wel een beetje jammer want waarom vinden al deze leuke dingen op een dag plaats?

Ik wens iedereen een duurzame dag toe. Maak er wat moois van.