Een onverwacht kerstcadeau – Dag 321

Toen ik vanmiddag thuis kwam zat er een pakje van bol.com in de brievenbus. Ik dacht dat mijn man iets besteld had. Maar mijn naam stond erop. Nieuwsgierig maakte ik het open en begreep er eigenlijk niets van. De afgelopen dagen had ik wel boeken bekeken op internet waaronder bij bol.com. Had ik dan per ongeluk iets aangeklikt en besteld? Ik begreep er niets van.

Nog minder begreep ik het boek dat er in zat. “Gouden jaren” van Annegreet van Bergen. Ik bekeek de begeleidende brief in de verpakking en ontdekte dat het een kerstcadeautjes was van Non Nobis, het bedrijf waar ik in de Raad van Advies zitting heb. Nog nieuwsgieriger begon ik te bladeren. De ondertitel van het boek betreft: “Hoe ons dagelijks leven in een halve eeuw onvoorstelbaar is veranderd”. Het fascineerde gelijk.

Het eerste dat ik willekeurig opsloeg was een plaatje met een paard met wagen en een tractor met het onderschrift: “1964 was een mijlpaal. In dat jaar werden er in de landbouw voor het eerst meer tractoren dan paarden gebruikt”. Mijn man is gek op dit soort boeken dat zal hij wel leuk vinden, dacht ik gelijk. Toen hij thuis kwam was hij inderdaad enthousiast. “Ja, ik heb over dat boek gelezen”, zei hij. Zijn vader had een gemengd bedrijf dus de eerste vraag die ik hem stelde was: “En wanneer zijn jullie van het paard met wagen overgegaan op een tractor?” In 1968 kocht zijn vader de eerste tractor.

En nu met ons permacultuur project zetten wij de volgende stap om zo min mogelijk gebruik te maken van de tractor. Niet omdat we alles weer met de hand gaan doen, maar omdat wij de natuur zijn eigen gang laat gaan. Sceptici zeggen dat wij terug gaan naar het verleden. Misschien hebben ze voor een deel gelijk, maar wij maken wel gebruik van de kennis en de ervaring van vandaag en de technologie van morgen.

Ook leuk om te vermelden is de opkomst van de panty’s. Toen mijn ouders trouwden in 1959 droeg mijn moeder, zeer vooruitstrevend, een korte trouwjurk. Haar zussen, vertelde mijn moeder altijd vol trots, vroegen zich verbaasd af waarom zij geen kousen droeg. Iedereen droeg kousen, veelal met een naad aan de achterkant. Mijn moeder had de primeur met haar ‘onzichtbare’ panty’s, die mijn vader voor haar had meegenomen uit Canada, alwaar hij net twee jaar bij de luchtmacht gediend had.

 

De voordelen van zelfvoorzienend worden – Dag 242

Mijn blog is bedoeld om het in beweging zetten van ons permacultuurproject met als uiteindelijke doel om geheel zelfvoorzienend te worden. Dat betekent enerzijds voorzien in eigen voedselbehoefte en daarnaast het opwekken van energie die nodig is om ons huishouden en project draaiende te houden. Als wij het meeste wat wij nodig hebben om te kunnen leven zelf kunnen produceren of in ieder geval lokaal kunnen betrekken en we dus minder uit de winkel hoeven te halen dan zijn er veel minder vervoersbewegingen nodig, dus is dat beter voor de natuur. Daarmee komen wij ook aan onze ambitie tegemoet om onze voetafdruk zo klein mogelijk te maken.

FTG koffieOf deze manier van voedselproductie goedkoper zal zijn dan alles gewoon in de winkel kopen kan ik niet zo zeggen, dat kunnen wij pas ervaren als we er mee bezig zijn, de landbouw is zo geavanceerd daar kunnen wij niet tegenop. Toch hoop ik dat velen ons voorbeeld gaan volgen en dat er meer lokaal en regionaal geproduceerd gaat worden. Hiermee wordt de voedselketen namelijk verkort. Nu blijft er door de lange keten veel marge in de tussenhandel zitten en krijgen de boeren relatief weinig voor hun producten. Als dat verbetert kunnen boeren aandacht geven aan milieubeheer en dierenwelzijn.

Een van de voorwaarden bij het zelfvoorzienend worden is dat we voor een groot gedeelte moeten eten wat het seizoen biedt. Dat is een hele zoektocht. Ook moeten we ons verdiepen in methoden om voedsel langer te bewaren zodat er in de winter ook nog wat te eten valt. En hoe zit het met producten als rijst, koffie, thee en chocolade om nog maar eens wat te noemen. Ook daarvoor zijn allerlei vervangende producten. En dan heb ik het alleen nog maar over voeding en nog niet over de energie die we gebruiken. Daarvoor komen steeds meer kleinschalige toepassingen op de markt.

FTG chocoladeQuinoa is een vervanger voor rijst, brood en pasta. Normaal gesproken groeit quinoa niet op Nederlandse bodem maar zoals ik al beschreef in een eerdere blog wordt er hard gewerkt om een quinoasoort te ontwikkelen die hier wel goed gedijd. De eerste proeven zijn hoopgevend. Voor chocolade zie ik nog geen goede vervanger. Voor koffie daarentegen zijn surrogaat oplossingen, maar daarvoor moet je wel de smaak van koffie volledig uit je hoofd zetten en vervangen door een heel andere smaaksensatie.

Thee vervangen is geen enkel probleem, ga de natuur in en pluk kruiden die je tegenkomt voor het lekkerste kopje kruidenthee. Zelf kweken kan natuurlijk ook. En wat koffie, chocolade en rijst betreft daarvoor kunnen wij een eerlijke prijs betalen waardoor we boeren in ontwikkelingslanden ook een goed bestaan geven (een beetje reclame maken moet kunnen, toch?).

Kortom er komt nogal wat bij kijken om zelfvoorzienend te worden en vergt nog heel wat studie. Maar voor het veranderen van gewoonten kunnen we vandaag al beginnen.

 

Hoe ontstaat een eetbaar landschap? – Dag 225

Het project wat we gaan uitvoeren is gebaseerd op de principes van de permacultuur en moet leiden tot een eetbaar landschap, ook wel voedselbos genoemd, waardoor we zelfvoorzienend kunnen worden. Permacultuur is een landschapsarchitectuur dat zo ontworpen wordt dat alle planten, bomen en dieren zodanig in harmonie zijn met elkaar dat ze elkaar versterken en in stand houden. Door optimaal gebruik te gemaakt van de unieke eigenschappen die de natuur biedt ontstaat een natuurlijke kringloop waardoor de menselijke inspanning minimaal is en dat toch voldoende voedsel voortbrengt om van te bestaan. Als het landschap eenmaal functioneert hoeft alleen maar geoogst te worden.

De afgelopen maanden heb ik mij behoorlijk in detail in de permacultuur verdiept dus wordt het tijd om daar aandacht aan te besteden. Een groot voordeel is dat er via internet behoorlijk veel, vooral filmmateriaal, beschikbaar is. Het leukste filmpje dat ik in de achterliggende periode heb gezien en wat in een paar minuten weergeeft hoe een permacultuur landschap ontstaat is van een van de grondleggers van het gedachtegoed de Australiër Geoff Lawton. In de komende weken zal ik wat nader ingaan op de details van permacultuur.

Indien niet hier beschikbaar bekijk de film dan via de volgende link:

 

Zelfvoorzienend worden – Dag 98

Soms krijg ik de vraag van mensen: “Wat heeft zelfvoorzienend worden nu te maken met al die verschillende onderwerpen die je behandeld.” Tja een terechte vraag. Vaak is niet altijd een op een de link te leggen met mijn voornemen om zelfvoorzienend te worden. Maar eigenlijk ook weer wel, want waar gaat het om in dit leven? We willen allemaal prettig leven en er eigenlijk zo min mogelijk voor hoeven doen.

Een stukje natuurschoon in eigen tuin

Een stukje natuurschoon in eigen tuin

En alles wat wij nodig hebben in het leven komt in de basis voort uit wat de natuur ons biedt. Dus willen we een prettig leven dan moeten we met respect omgaan met de natuur. Bij mij zit de liefde voor de natuur diep en is soms jaren sluimerend aanwezig geweest. Er zijn jaren geweest dat ik ver af stond van de natuur en geen oog had voor mijn omgeving, maar alleen bezig was met werk om een zo comfortabel mogelijk leven te kunnen leiden. Maar dat betekende meteen ook dat ik geen oog had voor voedsel, de natuur en alle grondstoffen die nodig zijn om mij een comfortabel leven te verschaffen.

Als ik naar mijn kinderen kijk kan ik niet anders dan concluderen dat leeftijd een rol speelt. Als je jong bent ligt er een wereld voor je open met allerlei kansen en mogelijkheden maar ook veel verleiding en de behoeft ergens bij te horen. Wie heeft dat niet gehad? Ik in ieder geval wel. Maar dan komt er een dag waarop je wakker wordt en denkt: “Is dit nu alles?” Dan vallen alle puzzelstukjes op hun plaats. Bij mij leidde dat ertoe dat ik weer de weg terugvond naar waar ik mij diep van binnen het gelukkigst bij voel: in harmonie leven met de natuur.

Voor mij is zelfvoorzienend worden de weg terugvinden naar waar het allemaal om draait in het leven: gezonde voeding, een dak boven je hoofd, je veilig voelen en tevreden zijn met wat je hebt. Om vervolgens toch comfortabel te kunnen leven. En daar werk ik aan. De weg daar naartoe is geen rechte weg. Het einddoel is ook niet waar het om draait, maar de reis er naar toe is waar het om gaat. Dat voegt wat toe aan het leven. Daarom onderzoek ik allerlei facetten van de weg om weer in harmonie met de natuur te kunnen leven.

Zelfvoorzienend worden – Dag 63

Regelmatig krijg ik vragen als: “Zelfvoorzienend worden kan dat wel? Ga je dan terug in de tijd? Moet je dan niet alle luxe achter je laten? Is dat niet terug naar de Middeleeuwen?” In eerste instantie moet ik helemaal niets, ik kies hier zelf voor en in welke gradatie en vorm ga ik uitvinden. Zelfvoorzienend worden is absoluut haalbaar. Met een glimlach kan ik iedereen verzekeren dat het mogelijk is en niet direct hoeft te betekenen dat ik luxe moet inleveren.

zelfredzaamheid bijbrand-01Zelfvoorzienend worden betekent dat ik mijn eigen energievoorziening regel en in mijn eigen voedsel en water kan voorzien. Maar het betekent ook dat ik gewoon in het huis kan blijven wonen waar ik nu woon en dat ik van vervoer gebruik kan maken om van A naar B te komen. Zelfvoorzienend voor mij betekent bewust zijn van de basisbehoeften en daar op zo eenvoudig mogelijke manier in voorzien. In onze huidige consumptiemaatschappij hebben we zoveel ingewikkelde systemen opgezet voor ons voedsel, voor onze consumptie, voor ons vervoer, enzovoort en dat ook nog eens enorm veel geld kost waarbij veel mensen het gevoel hebben dat het anders kan. Dat is wat ik wil onderzoeken.

Ook ik ben verwend geraakt aan de makkelijke manier om aan voedsel te komen. Ook ik heb jarenlang als een kip zonder kop rondgerend in een race om het bestaan. Ook ik ben afhankelijk geworden van geld, de auto, ieder seizoen nieuwe kleding, vakanties en het gemak van achteloos geld uitgeven. Tot ik op een dag wakker werd met de beklemmende gedachte, zoals ooit zo mooi verwoord door de groep Doe Maar : “Is dit alles?”

Alles is relatief, want wat is nu eigenlijk luxe? Dat is voor iedereen weer anders. De een wil de hele wereld over vliegen en de ander wordt al moe bij de gedachte. De een heeft behoefte aan stilte, rust en de natuur, terwijl de ander genot vindt in zo veel mogelijk roering. Het heeft denk ik wel te maken met leeftijd en met levenservaring. Op zeker moment heb je ‘alles’ al een keer meegemaakt en gezien.

Voor mij is zelfvoorzienend worden een uitdaging, een zoektocht en een avontuur dat ik graag aanga. Daar kan ik van genieten ook al ga ik het misschien nooit bereiken. Ik ben er van overtuigd dat de technische mogelijkheden mij in staat stellen om eenvoudiger te leven met de luxe die ik wil hebben. Ik ga er voor, omdat er altijd iets nieuws is achter de horizon.

 

365 dagen maandoverzicht: Maart

Waar heb ik het in de maand maart allemaal over gehad:

  1. Waar is de mol – 1 maart – Dag 29
  2. Voorbereiden van de moestuin
  3. De volkstuin
  4. Biologische bloembollen
  5. Natuurlijke vegetatie Rivierenland
  6. De kruidentuin
  7. Vernietiging van cultuurerfgoed, we werden wreed opgeschrikt door het kapitalistische systeem
  8. Voorjaar in beeld
  9. Zaai en gij zult oogsten
  10. Wat is jouw ecologische voetafdruk?
  11. Van alles wat
  12. Wat is duurzaamheid
  13. Consuminderen is een sport
  14. Veel snot en een gele tuin. Ziek van de houtkap.
  15. Rabarber
  16. De nieuwste generatie zonnepanelen
  17. Moestuinplan en wisselteelt
  18. Insectenhotel
  19. Start van de moestuin
  20. Aanpak van zwerfafval
  21. Waar halen we het zaad vandaan
  22. Vernietiging van cultuurlandschap deel 2. Het is niet te stoppen.
  23. De volgende stap in het kweken
  24. Waar halen we het water vandaan?
  25. De waarde van bomen
  26. Nachtvorst, maar gelukkig maar twee dagen en heel licht.
  27. Monocultuur
  28. De verslavende werking van suiker
  29. Earth Hour, een uur de lichten uit voor de aarde.
  30. Een eland vervuilt meer, dan de nieuwste technologie auto.
  31. Watervoorziening in de moestuin

Waar halen we het water vandaan? – Dag 52

Water komt gewoon uit de kraan, daar staan we nauwelijks nog bij stil. En het is nog eens van een heel hoge kwaliteit. Waarom wij eigenlijk water in de winkel kopen is mij volstrekt onduidelijk sinds ik weet hoeveel dat kost. Water uit de kraan is zuiver en goedkoop. Dat typeert de welvaart waarin we leven. Maar voor heel veel mensen op deze aarde is dat veel minder vanzelfsprekend. Kinderen sterven nog iedere dag bij gebrek aan schoon drinkwater. Vooral in de ontwikkelingslanden is water niet altijd makkelijk bereikbaar. En door de klimaatverandering komt de beschikbaarheid van water steeds meer onder druk te staan.

??????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????Ook bij ons laat de klimaatverandering zijn sporen na. Ieder jaar regent het extremer. Dat gaat ook in onze tuin niet ongemerkt voorbij. De laatste jaren spoelde een deel van de tuin gewoon weg door de hoeveelheid water die van het dak kwam zetten omdat de dakgoten het niet aankonden. De maat was vol toen het water mijn printer insijpelde. Sinds wij de dakgoten hebben laten verbreden gaat het goed. Ook onze kelder staat geregeld blank. Niet fijn als je met je pantoffels aan even iets uit de kelder wil halen en ineens in een paar doorweekte pantoffels staat. In tegenstelling tot veel gebieden in de wereld heeft het Rivierenlandgebied geen gebrek aan water.

Dat we water nodig hebben weten we allemaal. De mens bestaat voor ca. 55% uit water, ga maar na hoeveel water dat is, dat moet wel gezuiverd worden. Vandaar dat aangeraden wordt om iedere dag zo’n twee liter water te drinken. Ik betwijfel overigens of de meeste van ons dat halen. Misschien wel als we alle vloeistoffen die we drinken meetellen, maar dat levert niet het optimale effect op wat ons lichaam idealiter nodig heeft. Maar goed dat is de keuze van ieder individu.

Zonder water kunnen we niet leven en niet alleen wij maar alle levende organismen. Zonder water wordt het niets met onze moestuin. Een aantal maanden zullen we het nog wel redden, maar zodra het warmer weer wordt is water onontbeerlijk voor de groei. Mijn moestuin is behoorlijk groot, maar ligt redelijk dicht bij het huis dus daar kunnen we er met een flinke slang bij. Maar sinds ik twee jaar geleden grootschaliger pompoenen ben gaan kweken werd dat wat lastiger. Dus zochten wij mogelijkheden om aan water te komen waarbij wij overwogen om een puls te slaan om grondwater op te pompen. Uiteindelijk hebben we dat niet gedaan, maar hebben een pomp gekocht zodat we water uit de sloot kunnen oppompen.

Gisteravond was er een boeiende aflevering van Tegenlicht – mijn favoriete programma – dit keer over de kracht van water. En ik werd getroffen door de opmerking van een wetenschapper dat water, net als olie, dat uit de grond wordt opgepompt niet hernieuwbaar is. Eeuwenlang is dat daar opgebouwd en op is op. En daar schrok ik toch wel van, daar had ik nooit bij stil gestaan. Daarom is het des te meer belangrijk om alternatieven te vinden, niet alleen voor energievoorziening maar zeker ook voor de beschikbaarheid van water. Terecht werd herhaalde malen benadrukt dat we allemaal zelfvoorzienend zouden moeten zijn. Ik doe mijn best!