De angel in het vrijhandelsverdrag TTIP – Dag 344

Zo nu en dan moet ik wat aandacht besteden aan de politiek, ook op deze blog. Al meerdere blogjes heb ik geweid aan de kwalijke praktijken van genetisch gemanipuleerde zaden (GMO) en de macht die bedrijven als Monsanto uitoefenen. Door het vrijhandelsverdrag (TTIP) dat in de maak is tussen de EU en de VS kunnen dergelijke bedrijven vrij spel krijgen op de Europese markt.

TTIP TTIP is geen goed initiatief en ondermijnt onze democratische rechten. Niet alleen hebben wij burgers weinig of geen zeggenschap over de inhoud van het handelsakkoord maar vooral omdat een bedrijf een juridische procedure (ISDS) kan starten tegen ieder afzonderlijk land in de handelszone, als het bedrijf zijn investeringen in gevaar ziet komen. Dit houdt in dat de economische rechten prevaleren boven burgerrechten. Een kwalijke zaak wat we zeker moeten zien te voorkomen nu het nog kan.

Om een voorbeeld te geven: Duitsland heeft na de ramp met de kerncentrale in Fukushima democratisch besloten om het gebruik van kernenergie af te bouwen. Hierdoor heeft de energiemaatschappij Vattenval Duitsland voor het gerecht gesleept en eist 3,5 miljard euro compensatie. Meer hierover kan je lezen op mijn andere blogsite.

Er loopt een Europees Burgerinitiatief om TTIP te stoppen. Ik roep je op dat net als ik te ondertekenen. Er zijn al diverse filmpjes gemaakt over de werking van TTIP en ISDS. Vandaag vond ik weer een nieuwe die wil ik je niet onthouden.

Filmpje over TTIP:

 

Filmpje over ISDS:

 

Landbouw van de toekomst uit het verleden – Dag 247

Vorige week was het programma Andere Tijden (2 oktober 2014) gewijd aan de landbouw van net na de tweede wereldoorlog. Nederland was toen volledig afhankelijk van voedsel uit het buitenland omdat door de oorlog de landbouw ontoereikend was om iedereen van voedsel te voorzien. Vooral de bodem was uitgeput vanwege het eenzijdige gebruik en het tekort aan middelen tijdens de oorlogsjaren.

Boeren in de jaren 50Het Friese dorp Rottevalle werd uitgekozen als proeftuin om vanuit het Marshallplan, de hulp die vanuit de Verenigde Staten werd geboden, de voedselafhankelijkheid te keren. Er werd kennis en een bedrag van 100.000,- gulden ter beschikking gesteld om de voedselvoorziening te verbeteren. Een aantal Friese boeren gingen op bezoek bij Amerikaanse boeren om de mogelijkheden van nieuwe melkmethodes en de varkenshouderij met eigen ogen te bekijken. Het doel van de proef was om de boeren een beter bestaan te geven door het verbeteren van de methoden van landbouw en veeteelt.

Naast het herstellen van de grond, de watervoorziening en de efficiencyverbetering van de productie werd ook aandacht besteed aan het verhogen van de hygiëne op de boerenbedrijven. Zo werden de ramen vergroot waardoor de dieren meer daglicht kregen met als gevolg minder ziekten onder dieren. Maar ook de huishoudens werden aangepakt met moderne keukens en badkamers.

De VS was tijdenlang het grote voorbeeld voor de boeren in Nederland. Net als in de VS heeft de schaalvergroting een enorme vlucht genomen. Alle vooruitgang heeft zijn keerzijde. Dit is ook meteen de ondergang geworden van veel boeren. Waar vroeger boeren met 30 koeien een goed bestaan hadden zijn nu 200 koeien nodig. Het programma eindigt daarom met de conclusie: De vooruitgang van het boeren is het einde van de boeren.

Bekijk hier de aflevering van Andere Tijden.

 

Monocultuur – Dag 55

De Verenigde Staten hebben al zeker sinds de Tweede Wereldoorlog een voorbeeldfunctie voor ons en voor veel andere landen in de wereld. Een wereldmacht spreekt altijd tot de verveelding. We voelen ons trots dat president Obama samen met premier Rutte tijdens de nucleaire top begin deze week wereldwijd op de voorpagina van alle toonaangevende kranten stond, gesitueerd voor de Nachtwacht. Ook wij willen gezien worden met de machtigen der aarde.

Foto: NRC

Foto: NRC

Maar is alles wat de VS laat zien wel een voorbeeldfunctie waard? Gisteravond waren wij ter gelegenheid van de verjaardag van mijn schoonzus uitgenodigd voor de film: “De Wolf van Wall Street”. Deze film laat goed zien wat het gevolg is van het blijven stimuleren en najagen van de ‘American Dream’. Het leidt tot excessen met dramatische onmenselijke gevolgen. Geld verdienen is en blijft een groot goed in de Verenigde Staten. Niet alleen de bankensector is daardoor uitgegroeid tot een kind met een waterhoofd, maar ook de manier waarop landbouw bedreven wordt en hoe met de natuur omgesprongen wordt, laat de keerzijde van de medaille zien.

Wie kent niet die plaatjes van immens hectare grond waar enorme combines het graan oogsten? Natuurlijk is het zeer efficiënt om veel dezelfde gewassen bij elkaar te zetten en met behulp van groot materieel in een mum van tijd geoogst te hebben. Maar er is ook een keerzijde. Hele gebieden zijn door de intensieve landbouw onvruchtbaar geworden. Van grote gebieden in de VS is de toplaag van de bodem vernietigd en weggewaaid waardoor er niets meer groeit. Ook het gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen hebben de grond uitgeput, zodat de grond geen waarde meer heeft.

Helaas nemen wij dit soort voorbeelden over. Ook bij ons wordt de waarde van de natuur steeds meer ondergeschikt aan de economische waarde van hetgeen erop verbouwd wordt. Vanuit Brussel wordt nog altijd meer subsidie verstrekt voor investeringen in grootschalige landbouw in plaats van kleinschalige projecten en diversiteit. Daarmee wordt meer voorrang gegeven aan een monocultuur omdat dat meer voedsel oplevert. Misschien goed voor de korte termijn maar we hebben steeds meer kunstgrepen nodig om dit systeem in stand te houden waardoor we op de lange termijn de volgende generaties opzadelen met de gevolgen.

Waar ik mij naast de subsidie voor grootschaligheid vooral druk om maak zijn de Trans-Atlantische Handels- en Investeringsonderhandelingen (TTIP) die al bijna een jaar gaande zijn tussen de VS en EU en die vooral achter gesloten deuren plaatsvindt. Op zich een goed streven om de handelsbetrekkingen te versterken waardoor de Amerikaanse en Europese economieën kunnen worden verstevigd, uitgebreid en belemmeringen opgeheven, maar daarmee kijken we alleen naar de economische waarde. Er zit ook een hele duidelijke keerzijde aan het verdrag, want we geven hiermee bedrijven als Monsanto vrij spel op de Europese markt. Dus halen we met TTIP de grootschaligheid en de monocultuur binnen ten koste van onze verscheidenheid en diversiteit, dat wat Europa juist zo uniek maakt ten opzichte van de VS.