Een goed stoofperenjaar

Leven met de natuur is onvoorstelbaar mooi en bijzonder. Ieder jaar is een verrassing en ieder jaar is de oogst van eigen bodem weer anders. Dit jaar hadden wij bijna geen pompoenoogst. Ook in de moestuin is niet veel opgekomen. Verschillende oorzaken. Ten eerste de zachte winter waardoor ongedierte in grote getalen wist te overleven. Maar ook een zeer droog voorjaar, afgewisseld met veel nattigheid waardoor een overdaad aan slakken vrij spel had en de moestuin compleet heeft geruïneerd. Dan is moestuinieren echt niet leuk.

Bijzondere weckpot met een gewone halve liter pot

Bijzondere weckpot met een gewone halve liter pot

Vorig jaar hadden wij bijna geen pruimen. Juist op een cruciaal moment, toen de pruimen vrucht begonnen te dragen, is de vorst toegeslagen waardoor veel knoppen zijn bevroren. Er was weinig bloesem en daardoor waren er uiteindelijk ook weinig pruimen. Dus hebben we maar een paar potten jam kunnen maken. De geringe voorraad pruimenjam van 2015 is inmiddels op.

Het jaar ervoor was er een overvloed aan pruimen, maar dit jaar spande echt de kroon. De bomen hingen zo vol dat we takken moesten stutten. Ondanks dat zijn er toch enkel takken afgebroken. Het dunnen van de pruimen had beter gekund.

De jam van 2014 is bijna op maar smaakt nog altijd prima. Omdat de natuur ieder jaar onvoorspelbaar is en we nooit weten wat het jaar erop zal brengen maken we gewoon een flinke hoeveelheid fruit en ook groente in. Onze jam is zeker drie jaar houdbaar, hoewel de smaak na twee jaar wel minder intensief wordt, maar nog altijd lekker in de muesli.

Het dunnen van vrucht
Dit jaar is ook de oogst van de stoofperen buitengewoon goed. Onze oude Gieser Wildemanboom die er al was voordat wij hier kwamen wonen hing heel erg vol. Eigenlijk hadden wij, net als bij de pruimen, meer moeten dunnen, dat wil zeggen het aantal peertjes tijdens de groei moeten verminderen, want ze zijn relatief klein gebleven. Maar de peren van de jongere bomen die er nu een jaar of drie staan was geweldig. De jonge bomen hebben minder vrucht gedragen waardoor de peren mooi groot zijn geworden.

wp_005232

Peren in de kook

Het is altijd lastig te bepalen wanneer en of je vruchten moet dunnen. Als je teveel weghaalt kan de oogst tegenvallen en dat wil je natuurlijk ook niet. Maar de grootte van de vruchten kan ook beïnvloed worden tijdens de groeiperiode. Door droogte, lage temperaturen en/of weinig zon kan de oogst tegenvallen, maar ook een flinke storm kan een deel van de vrucht doen wegvallen. De natuur is en blijft onvoorspelbaar.

Het gebeurt niet vaak dat de peren zo groot zijn als dit jaar. Niet alleen het verwerken van die grotere peren was een genot, makkelijker te schillen en meer massa per peer natuurlijk, maar ook de kooktijd was kort. Toen we de eerste serie stoofperen na ca. 1,5 uur gingen testen waren ze al zo zacht en lekker dat we direct het kookproces hebben gestopt.

Bijzondere weckpotten
De peren hebben we gestoofd met bessensap, kruiden en weinig suiker, daarom zijn de peren niet alleen lekker bij een warme maaltijd maar ook als dessert.

Manden vol oogst

Manden vol Gieser Wildemannen

Van een goede vriend kreeg ik ooit twee hele mooie grote inmaakpotten. Die hebben we deze keer gevuld met stoofperen. Het heeft ons wel even gekost om de juiste weckringen te vinden. De originele waren vergaan. De afwijkende maat was bijna niet aan te komen, zeker niet in het reguliere circuit, daar zijn andere maten meer gangbaar.  Uiteindelijk hebben we via marktplaats de juiste maat op de kop weten te tikken. Resultaat: twee bijzondere potten met mooie grote rode Gieser Wildemanstoofperen.

Afgelopen weekend hadden we een feestje en hebben we een van de twee potten geopend en alle gasten getrakteerd op ijs met warme stoofperen. Ik ben helemaal niet zo’n ijsliefhebber maar dit vind ik verrukkelijk. Met de kerst gaat de volgende pot open voor bij het hoofdgerecht en wederom als dessert.

 

Een leven lang leren – Dag 180

Laatst kreeg ik over de blogjes die ik schrijf de opmerking “Ik lees je blogjes graag, want jij weet zoveel!”. Nu ben ik natuurlijk gevleid door zo’n opmerking maar hij is niet terecht. Ik weet namelijk helemaal nog niet zoveel over het vakgebied waar ik mij thans in begeef. Eigenlijk zou ik een opleiding moeten doen om alle ins en outs van het vakgebied land- en tuinbouw en veeteelt te leren kennen. Maar zolang ik mijn activiteiten voor mijn eigen doel inzet is een diploma niet echt verplicht lijkt mij. Het is te danken aan mijn passie voor de natuur dat ik veel kennis en ervaring heb opgedaan.

Zowel mijn man als ik komen uit een boerenfamilie dus hebben we al veel kennis van huis uit meegekregen. Mijn man nog meer dan ik, zijn vader had een gemengd bedrijf, hij had melkkoeien en was fruitteler. Mijn ouders hadden geen eigen boerenbedrijf, maar mijn beide grootouders en veel ooms en tantes wel. Als kind logeerde ik graag bij familie op de boerderij en was altijd nieuwsgierig hoe alles werkte. Van een tante heb ik al jong jam leren maken dus toen ik op mijzelf woonde en een kroosjesboom – een kleine oude pruimensoort, ook wel kersenpruim, mirabellen of wichteries genoemd – in mijn tuin aantrof was ik de koning(in) te rijk. Ik was amper 20 jaar toen ik mijn eigen jam maakte.

Mirabellen

Mirabellen Foto: Wikipedia

Ook heb ik altijd een voorliefde gehad voor kweken en stekken van planten, daar was ik als kind al mee bezig. Sinds ik de deur uitgegaan ben heeft mijn huis en balkon en/of tuin altijd volgestaan met planten. De twee jaar die ik als kind op de schooltuin heb doorgebracht heeft ook diepe indruk achter gelaten. Dus zover de kennis en ervaring die ik heb opgedaan.

Het project dat wij nu op poten aan het zetten zijn gaat een paar stappen verder. Daarom ben ik juist deze blog gestart niet alleen om mijzelf in beweging te zetten en actie te ondernemen maar vooral om mijzelf te dwingen om (nog meer) kennis te vergaren. De nog ontbrekende kennis haal ik uit de collectie boeken die ik in de loop der jaren heb verzameld en waarover ik al eens een blogje schreef. Zodra iemand mij aangeeft dat ik een bepaald boek zou moeten lezen hol ik al naar de winkel of surf op internet om het te kopen.

Toch komt de meeste informatie niet uit boeken maar van internet zoals websites, YouTube en Wikipedia. Wat je daar al niet kunt vinden is te veel om op te noemen of te bekijken. Uit de hoeveelheid beschikbare informatie pik ik de voor mij relevante onderwerpen en schrijf daar een stukjes over. Daarnaast lees ik kranten en tijdschriften.

Kortom ik blijf nieuwsgierig en mijn kennis uitbreiden en zal dat mijn leven lang blijven doen. Maar waar ik vooral van geniet zijn de vele ontmoetingen die ik heb gehad met verschillende mensen die ik onder andere vanwege mijn project heb leren kennen en die ook over uiteenlopende onderwerpen aan kennis beschikken. Mensen zijn voor mij de grootste bron van kennis. Daarom geldt voor mij nog altijd dat de mens de belangrijkste schakel is in het hele proces want samen sta je sterk.

 

De pruimenoogst is bijna over – Dag 179

We zijn begin juli volledig overvallen door de vroege pruimenoogst. We waren er nog helemaal niet klaar voor. Meestal komen de eerste pruimen eind juli nu al begin van de maand. Als een gek zijn we de eerste weken jam gaan maken. Vooral de eerste soort die loskomt de Early Laxton is verrukkelijk voor de jam. De oogst is gigantisch vanwege de zachte winter. Ook door de hoeveelheid zijn we overvallen. Van een van de bomen is een grote tak afgebroken, die kon de overvloedige oogst niet meer dragen. Niet fijn maar gelukkig is de boom niet ernstig beschadigd.

Vanwege de overvloed aan pruimen dit jaar hebben we nu een bord in de tuin staan voor mensen die zelf pruimen willen plukken. Gisteren kwam er een dame aan de deur die wilde plukken voor € 0,50 de kilo, want dat had ze een eind verderop ook gezien. Dat zijn gewoon dumpprijzen. In de supermarkt betaal je heel wat meer en dan weet je ook nog niet eens of ze bespoten zijn of niet. Maar alle buren hebben een gigantische oogst dus overal worden pruimen tegen relatief lage prijzen aangeboden.

Toen in februari ineens de vorst alsnog inviel hielden we ons hart vast of we dit jaar wel pruimen zouden krijgen. Als de sapstromen van de boom al op gang zijn terwijl het gaat vriezen dan kan je de oogst wel vergeten. Dat hadden we twee jaar geleden gehad. Toen hadden we geen oogst en hebben we geen jam kunnen maken. Maar dit jaar niets van dat alles, overvloed alom.

Inmiddels zijn de laatste weken van de pruimenoogst aangebroken. We hebben nu nog twee soorten die wat later zijn de Blue de Belgique en de Belle de Louvain, alle andere soorten zijn nu zo goed als op. Zelf hebben we inmiddels al een 40-tal potten jam gemaakt, daar kunnen we dus weer een jaartje mee voort.

 

Jantje zag eens pruimen hangen – Dag 154

“Jantje zag eens pruimen hangen, o, als eieren zo groot…..”. Nou zo groot zijn de eerste pruimen nu ook weer niet. De afgelopen week keek ik al reikhalzend uit naar de eerste rijpe pruimen, ze begonnen al mooi te kleuren. Af en toe proefde ik er al een, maar voor mijn gevoel was het nog wat vroeg. Meestal zijn de eerste pruimen pas ergens eind juli rijp. Vanmiddag was er even een enorme windvlaag en toen ik in de boomgaard kwam lagen er veel pruimen op de grond en leverde uiteindelijk een rijk gevulde mand op als resultaat.

Maar zo vroeg als we nu al rijpe pruimen hebben dat heb ik echt nog nooit meegemaakt. Dat heeft alles te maken met de zachte winter. Ik was in het voorjaar even bang toen er een nachtvorstje over kwam dat het fataal zou zijn, maar gelukkig niet. De Early Laxton, de naam zegt het al, is altijd de eerste pruimensoort die rijp is. Hij is licht van kleur en smaakt heerlijk fris zoet met een beetje zuur. Maar nog veel lekkerder is de jam van de Early Laxton, die is echt niet te versmaden. De jam is oranje van kleur in tegenstelling tot de latere rassen die dieprood van kleur zijn. De smaak van deze jam is mijn favoriet, hij geurt als tropisch fruit en smaakt een beetje naar abrikoos.

De oogst is zeer weldadig dit jaar. Alle fruitbomen hangen enorm vol. Sommige jonge bomen hebben we moeten dunnen omdat ze anders het gewicht van de oogst niet kunnen dragen. En de kans dat er dan een tak afbreekt brengt veel schade aan een boom, dat willen we natuurlijk ook niet. Door de droogte van de laatste weken is het fruit wel redelijk klein. De pruimen van de Early Laxton zijn ook kleiner dan anders.

Links de Early Laxton en rechts de overige soorten

Links de Early Laxton en rechts de overige soorten

Hmmm vanaf morgenochtend kan ik heerlijk pruimen eten bij het ontbijt. Ik kijk er nu al naar uit. Maar met zo’n volle mand pruimen moeten we aan de bak om jam te maken. Altijd een behoorlijke klus, maar wel leuk om te doen. We doen dat meestal gezellig samen. De kinderen op bed, wijntje erbij en lekker jam maken. We proberen toch wel zo’n 50 potten jam te maken, voor iedere week een. Hoewel we dat gemiddelde niet halen maar dan hebben we nog wat om weg te geven. Verkopen doen we eigenlijk niet.

Ergens in augustus als de tomaten overvloedig rijp zijn gaan we over tot het maken van een basis tomatensaus met courgettes. En meestal in november zijn de stoofperen en de moesappelen aan de beurt om in te maken. En daar tussendoor hebben we nog wat groente die de vriezer ingaat. Met de eerste pruimenjam begint het inmaakseizoen. En weet je wat echt lekker is? Vers gemaakte warme pruimenjam op een boterham – een gebakje gelijk!