Het verdienmodel van permacultuur

Ons permacultuurlandschap begint eindelijk vorm te krijgen. Twee jaar nadat het ontwerp voor ons is gemaakt begint het daadwerkelijk zichtbaar te worden in het landschap. Er is een flinke investering mee gemoeid waar we toch even grondig over na moesten denken voordat we ermee aan de slag zijn gegaan. Niet alleen het maken van het ontwerp, maar vooral de aanleg en de inrichting van het landschap kost een hoop geld. En dan begint het pas want ondanks dat het onze eigen grond is zijn er genoeg beperkingen waarvoor vergunningen moeten worden aangevraagd.

De vijver

De vijver

Dat de wet- en regelgeving niet vanzelf gaat hebben we ervaren. Wat je allemaal niet mag in het buitengebied had ik nooit voor mogelijk gehouden. Zo mag er niet dieper gegraven worden dan 30 cm, want er kunnen wel eens Romeinse opgravingen in de bodem zitten. Daarom moest er een archeologisch onderzoek plaatsvinden om de vijver te kunnen graven. En dat terwijl voor het aanplanten van een hoogstamboom al een gat gegraven moet worden van 70 cm en dat mag gewoon zonder vergunning (?). Maar ook onze buren zagen ineens allerlei beren en leeuwen op de weg en gingen dwars voor de vergunning van de vijver liggen. Ik geloof dat ze denken dat wij een pretpark gaan opzetten of zo? Terwijl wij slechts de natuur de ruimte willen geven. Maar dat wordt niet door iedereen geapprecieerd, vooral diegenen die aan monocultuur vasthouden.

De lokale overheid is bij tijd en wijle niet alleen onduidelijk over wat wel en niet mag, maar ook tegenstrijdig. Waar de ene afdeling barricades opwerpt, ziet de andere afdeling een kans voor herstel van het cultureel erfgoed. Gelukkig zit er ook wel eens mee en hebben we voor een deel van de groenvoorziening subsidie gekregen van de provincie Gelderland en de gemeente Buren.

De Stichting Landschapsbeheer Gelderland heeft een subsidievoorstel uitgewerkt, passend in ons plan, met ruim 2000 bomen en struiken die van oorsprong in het rivierenlandschap thuishoren. De groenvoorziening wordt een mix van hoogstamfruit als appel, peer, kers, pruim en walnoot met vooral veel oude rassen. En daarnaast bomen en struiken als meidoorn, sleedoorn, de Gelderse roos, wilg, es, els, vlier en hazelaar.

Op 3 maart 2016 is uiteindelijk gestart met de aanleg van de paddenpoel met beschuttingswal, het graven van de vijver met een dierenverblijfplaats en de aanleg van een wal om de westenwind te dempen. Op 23 maart is het grondwerk voltooid. Ondertussen werden op 12 maart 2016 de bomen en struiken geleverd, waar we als een haas mee aan de slag zijn gegaan om alles op tijd de grond in te krijgen voordat het voorjaar losbarst.

Jolanda en Matthijs planten de eerste boom

Jolanda en Matthijs planten de eerste boom

Wereldwijd zijn of worden diverse permacultuurprojecten aangelegd, dat is niet nieuw meer. Wat ons project bijzonder maakt is dat we het uitvoeren met de vegetatie die van nature in het rivierenlandschap aanwezig is. Maar echt opmerkelijk is de filosofie van permacultuur en met name het economisch aspect ervan dat totaal anders is dan we gewend zijn, vooral in het huidige tijdsgewricht waarbij het economisch rendement leidend is.

De laatste maanden is ons regelmatig gevraagd wat ons ‘verdienmodel’ is. Als bedrijfskundige zou ik daar een klip en klaar antwoord op moeten kunnen geven. Maar dat is er niet! Voorlopig is de investering die wij doen hoog en of we die ooit terugverdienen is nog maar de vraag. Ons doel, leg ik dan uit, ligt op een veel hoger plan en valt buiten ieder denkbaar economisch model, wat vooral veel fronsende wenkbrauwen oplevert. Met het permacultuurproject voegen wij waarde toe waarvan wij op dit moment nog niet goed kunnen vaststellen hoe hoog die is. Vergelijk het met een kunstenaar die vooraf ook niet weet wat zijn werk waard is, net zo lastig is vast te stellen wat natuur waard is.

Wij kunnen ons vinden in de filosofie en de doelstelling van een permacultuurlandschap en zijn overtuigd dat er een tegenbeweging moet komen tegen de monocultuur in de landbouwsector. Op deze manier doorgaan put niet alleen de grond uit maar levert ook problemen op ten aanzien van het gebruik van fossiele brandstof en het overschot aan afval en meststoffen. Verdergaande schaalvergroting en de natuur als onuitputtelijke bron van economisch gewin beschouwen, maakt op den duur onze planeet onleefbaar.

Willen we ons in de toekomst verzekeren van een gezond milieu, een vruchtbare aarde en de zekerheid dat het klimaat niet verslechtert dan zullen we actie moeten ondernemen. Via de politiek heb ik zaken proberen te veranderen, maar dat heeft nog een lange weg te gaan en daar wil ik niet op wachten, dus rest mij maar een oplossing: Ik verander de wereld door bij mijzelf te beginnen. Doe je mee?

 

De paddenpoel is gegraven

Afgelopen donderdag is de paddenpoel gegraven. Gelukkig was het net een dagje mooi weer. De dag erna heeft het alleen maar geregend. Gevolg is dat de paddenpoel nu redelijk vol staat met water. De man die het graafwerk deed had er duidelijk lol in. Hij heeft al zijn creativiteit erin gelegd en er iets moois van gemaakt.

De paddenpoel

De paddenpoel

De grond uit de paddenpoel dient als omringende wal om beschutting te bieden aan de winden die normaal gesproken uit het westen waaien en zo nu en dan uit noordelijke of oostelijke richting. De wal vormt een soort hoefijzer met de opening op het zuiden, wat zorgt voor beschutting tegen wind en zonnewarmte vanuit het zuiden. Het geheel is zo ontworpen dat niet alleen een gunstige broedplaats voor amfibieën ontstaan maar waardoor ook een microklimaat kan ontstaan voor de groei van fruit uit warmere gebieden, zoals druiven en kiwi.

Over het belang van de paddenpoel schreef ik al eerder een blogje. De paddenpoel moet dienen als broedplaats voor amfibieën en insecten waarbij de beschutting plek geeft om te overwinteren. We hopen natuurlijk op veel padden, kikkers, salamanders en allerlei insecten zoals libellen. Die staan namelijk aan het begin van een ecosysteem waardoor de biodiversiteit wordt bevorderd.

De paddenpoel gaat omringd worden door planten die weer volop insecten aantrekken die nodig zijn voor de bestuiving van fruitbomen zodat er vruchten kunnen ontstaan. Wie in de Betuwe woont weet dat dit van groot belang is voor de lokale economie. Zonder insecten geen bestuiving en zonder bestuiving geen fruit.

Het belang van de paddenpoel – Dag 167

Aan de zuidkant van ons terrein, ook meteen het laagstgelegen deel, willen we een paddenpoel inrichten. Het voordeel van een paddenpoel is dat het de leefbaarheid van amfibieën ten goede komt. “Ja en?” zul je dan vragen. “Leuk hoor die kikkers maar wat doet dat voor de tuin?” Een paddenpoel verhoogt de diversiteit aan flora en fauna in de nabije omgeving. Voor een goed ecosysteem is variëteit van groot belang. Hoe meer planten en dieren hoe beter de natuurlijke kringloop werkt. De paddenpoel staat hierbij aan het begin van het proces. Vandaar.

paddenpoel-jasmijnlaanEen paddenpoel is een solitaire waterplas waar een keur van planten en dieren leeft. Het is ten eerste een broedplaats voor amfibieën – kikkers, padden en salamanders – die er hun eieren in leggen en een leefomgeving voor insecten. Het is niet aan te bevelen dat een paddenpoel in verbinding staan met water waar vis in leeft omdat die de eieren en de jonge amfibieën opeten. Daar waar insecten zijn komen de vogels op af die de paddenpoel ook als badder- en drinkplaats gebruiken, evenals de zoogdieren. Daarnaast is de paddenpoel een kweekvijver voor allerlei moeras- en waterplanten. Kortom de paddenpoel verhoogt de bedrijvigheid en de diversiteit van de omgeving.

De ligging van paddenpoelen is van groot belang. Bij voorkeur gericht op het zuiden zodat de zon het water in het vroege voorjaar al kan verwarmen. Bomen en struiken staan vaak wat verder af van de poel zodat de zon zo veel mogelijk vrij spel heeft. Paddenpoelen worden liefst op laaggelegen drassige gebieden aangelegd. In de nabijheid is vegetatie van belang omdat de amfibieën daar overwinteren en niet in de paddenpoel. Daarom is het najaar de beste tijd om de paddenpoel op te schonen, omdat dan de meeste amfibieën zijn vertrokken. Om klaar te zijn voor het volgend voorjaar willen we dus in het najaar aan de slag.