Wat de boer niet kent…..

Inmiddels woon ik al weer 13 jaar op het Betuwse platteland. Ik voel mij hier helemaal thuis. Toch is het leven hier niet altijd makkelijk. De cultuur is anders dan wat ik gewend ben. Ik ben opgegroeid in en om Amsterdam en kan mijn afkomst niet verbloemen. Als ik het ergens niet mee eens ben of als ik iets wil weten dan ga ik het gesprek aan of vraag er naar. Helaas wordt dat hier niet altijd op prijs gesteld.

Foto: Studio Baard

Foto: Studio Baard

De cultuur van de Betuwe is dat je elkaar met rust laat en niemand aanspreekt op zijn of haar gedrag, hoe verkeerd die ook is. Als dat gebeurt dan gaan de luiken dicht, stokt elke vorm van communicatie en heb je er een vijand bij. Heel jammer vind ik dat want ik geloof in transparantie en dialoog. Zelfs als ik dit bespreekbaar maak wordt er gekeken alsof men water ziet branden. Mensen zijn zich hier totaal niet van bewust.

Vernieuwing is ook niet iets waar de gemiddelde Betuwenaar warm voor loopt. Zoals het altijd gegaan is ging toch goed, dus waarom zullen wij het anders doen? Dus als je zoals ik iets wilt veranderen dan wordt dat met argusogen bekeken en bekritiseerd. Zo ook mijn permacultuurproject. Ik hoor mijn omgeving denken: “Wat weet zij daar nu van?” Misschien wel omdat “ik niet van hier ben” of is het omdat ik uit de stad kom. Maar wat de meesten niet weten is dat ik uit een boerenfamilie kom en er heel wat van af weet.

Al mijn hele leven ben ik geconfronteerd met het agrarische leven en heb ik zelf een passie voor de natuur. Je leest eens een artikel in de krant of een tijdschrift, kijkt filmpjes op internet, slaat er een boek op na en gebruikt je boerenverstand. Juist omdat ik niet zelf groot gebracht ben op het platteland zie ik ook hoe zaken anders zouden kunnen. Daar heb ik in mijn familie ook geregeld boeiende gesprekken over gevoerd. Maar iemand die zijn hele leven niet anders gewend is overtuig je niet zo snel, weet ik uit ervaring.

Wat ik echter uitermate hinderlijk vind is dat de mensen hier in mijn omgeving zich wel met mijn project denken te moeten bemoeien. Daarmee laat men een zeer intolerante houding zien, vooral naar mensen die “niet van hier” zijn. Onbekend maakt onbemind dat is wel duidelijk. Allerlei spreekwoorden zijn hier van toepassing en komen niet voor niets uit de agrarische sector. Inmiddels ben ik wel gewend dat mijn vooruitstrevende ideeën niet altijd worden gewaardeerd. Ik had al de grootste moeite mijn man, ook een geboren Betuwenaar, te overtuigen van de waarde van permacultuur. Gelukkig is hij nu om en misschien nog wel een grotere voorstander dan ikzelf. Hij ziet de waarde er inmiddels ruimschoots van in, nu de rest van mijn omgeving nog.

De wet is op voorhand voor GMO boeren – Dag 284

De Amerikaanse innovatieve biologische boer Joel Salatin reist de hele wereld over om zijn manier van werken onder de aandacht te brengen. Zo ook in Australië. Hij wordt daar geïnterviewd door Pip Courtney van de agrarische Tv-zender ABC Landline en doet een aantal prikkelende uitspraken. Ik raak altijd weer enorm geïnspireerd als ik hem hoor spreken.

In Australië heeft een biologische agrariër zijn buurman aangeklaagd omdat die genetisch gemanipuleerde zaden (GMO) gebruikt die overwaaien en het gewas van de biologische boer besmetten, waardoor deze zijn certificering verloor. In de VS, zegt Salatin, zijn de rechters op de hand van de GMO boeren. De traditionele boeren die massaal hun heil zoeken bij GMO willen absoluut geen marktaandeel verliezen en zetten met behulp van een grote lobbymachine, mede gefinancierd door de GMO-bedrijven, de tegenaanval in.

Joel Salatin

Joel Salatin

Salatin laat zich echter totaal niet uit het veld slaan door de traditionele bedrijven en gaat zijn eigen weg. Daar waar de agrarische sector in samenwerking met de GMO bedrijven al 15 jaar bezig zijn over te schakelen op monoculturen om de wereldvoedselproductie op te voeren, werkt Salatin juist de andere kant op. Hoe meer diversiteit hoe succesvoller zijn boerenbedrijf. Hij heeft een manier van werken gevonden waarbij de natuur zijn gang kan gaan, er voldoende voedsel geproduceerd wordt en dat gecombineerd met een businessmodel waardoor voldoende inkomen wordt genereerd. Inmiddels heeft hij emplooi voor ca. 20 fulltime personen en weet zijn voedselproductie ook zeer succesvol op te voeren. Hij is er van overtuigd dat op zijn manier van werken de voedselproductie ook toereikend kan worden voor de groeiende wereldbevolking.

Hij reist met name de wereld over om de boodschap te verkondigen om generaties met elkaar te verbinden. Er zijn vooral oudere boeren die willen stoppen met hun bedrijf maar geen opvolger hebben. Daarnaast zijn er de jongere boeren die geen geld hebben om te investeren in een eigen stuk grond en boerderij. Salatin brengt beide generaties bij elkaar en laat zien dat op basis van een innovatief businessmodel de samenwerking kan worden bevorderd en de productie voor de toekomst zo ingericht kan worden dat de jonge boeren geleidelijk aan het bedrijf overnemen en de oudere generatie van een goede oude dag te voorzien. Een win-winsituatie dus.

Bekijk hier zelf het interview.

 

 

Lokale voedselvoorziening – Dag 241

De boycot van Rusland begint negatieve vruchten af te werpen. Er zijn al een aantal fruittelers die faillissement hebben moeten aanvragen. Bij mij in de buurt zie je hele boomgaarden waar het fruit hangt te rotten aan de boom. Zonde. Zou het niet handiger zijn als we meer op onze eigen regio of in ieder geval ons eigen land gericht zijn wat het produceren van voedsel betreft. Nederland is een van de dichtst bevolkte gebieden ter wereld, dat betekent dat er niet veel grond beschikbaar is om voedsel te produceren. Ik heb mij altijd al afgevraagd of het wel logisch is dat we veel voedsel produceren voor het buitenland.

Appel en peerAl dat voedsel dat wij hier produceren moet niet alleen op schaarse grond geproduceerd worden maar moet ook nog eens een lange weg afleggen om elders te worden geconsumeerd. Dat betekent allemaal vervoersbewegingen die een belasting vormen voor het milieu. Om nog maar te zwijgen van de hulpmiddelen die nodig zijn om het voedsel vers te houden. Natuurlijk levert het inkomsten op, maar zou het niet veel slimmer kunnen?

Als we meer voor lokale consumptie gaan produceren en de globalisering daarmee voor een deel de rug toedraaien dan heeft dat nog een ander voordeel. We zijn dan minder afhankelijk van geopolitieke problemen zoals de boycot van Rusland, waardoor veel boeren (in Europa) momenteel in de problemen verkeren. Als we op een andere manier gaan produceren, meer gericht op de vraag en aanbod in eigen land en minder op een grootschalige monocultuurwijze, dan zijn de prijzen ook een stuk stabieler. De noodzaak om grootschalig te produceren wordt dan kleiner.

Gaan we daarmee terug naar de vorige eeuw? Nee dat denk ik niet. We hebben zoveel kennis en ervaring opgedaan met het produceren van voedsel en we hebben de beschikking over geavanceerde ICT systemen. Hierdoor moeten we goed in staat zijn om heel gespecialiseerd voedsel te produceren en dat nauwkeurig af te stemmen op heel gespecialiseerde vraag, waardoor de prijs geen rol meer speelt. Als wij dat niet kunnen dan doen we pas iets verkeerd. Dit gegeven maakt het voor jonge boeren ook een stuk aantrekkelijker om het vak uit te oefenen. Nu is nog maar 4% van alle landbouwers jonger dan 35 jaar waardoor de opvolging een probleem vormt.

Zonder boeren geen voedsel. En zonder innovatie en creativiteit geen bloeiende economie. Ik denk dat het veel slimmer kan. Als nu de bestaande boeren de jonge boeren met frisse ideeën een kans geven en gaan samenwerken dan is niet alleen de sector beter af maar Nederland zelf ook. Waar wachten we nog op? Waar blijft de overheid met stimuleringsmaatregelen om de sector echt innovatief te maken?